Sunday, June 14, 2026

ဂဟေ သီအိုရီနှင့် လက်တွေ့

“ကိုအေးငြိမ်း - ဟိုမှာ ကုလားဆိုင် အသစ်တစ်ခုဖွင့်ထားတယ်။ လာဗျာ လက်ဖက်ရည် သွားသောက်ရအောင်”

 

မနေ့က ကိုပီတာနှင့်တွေ့တော့ သူ လက်ဖက်ရည်သောက် ခေါ်သည်နှင့် လိုက်သွား၏။ ဆိုင်က ခုမှ အသစ်။ ဖွင့်တာ မကြာသေး။ ကျွန်ုပ်တို့ ကျောင်းဘေးနား ကပ်လျက်။

 

လက်ဖက်ရည်သောက်ရင်း ဂဟေဆော်တာနှင့် ပတ်သက်၍ သူ့ကို မေးရ၏။ သူက နှစ်အတန်ကြာ ဂဟေဆော်လာခဲ့သူ ဖြစ်၏။ ဝါသနာအရ လေ့လာလိုက်စားခဲ့သောကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဂဟေနှင့်ပတ်သက်၍ စာတွေ့ဗဟုသုတ အနည်း အကျဉ်း ရှိပါ၏။ လက်တွေ့အရမူ သူများတွေ ဆော်နေတာသာ တွေ့ဖူးသည်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် တစ်ခါမှ မဆော်ခဲ့စဖူး။

 

ပထမတစ်ခုက သူတို့ အမ်ပီယာကို ဘယ်လိုချိန်သလဲဆိုတာ သိချင်၏။ ဘယ်ဂဟေ၊ သံပြားအထူဘယ်လောက်ဆိုရင် အမ်ပီယာဘယ်လောက် ထားရသည်ကို စာအုပ်များထဲ၌ ဇယားများဖြင့် ဖော်ပြထားတာ ဖတ်ဖူးပါ၏။ သို့သော် တကယ့် လက်တွေ့မှာ သူတို့ အဲသလို စာအုပ်ကြီးထဲမှာ ပြထားတဲ့အတိုင်း အတိအကျ လိုက်နာပါသလား။

 

နောက်တစ်ခုက Shock Prevention Device ကို ကျွန်ုပ် သိပ်မရှင်းပါ။ Ever Safe ၏ Experiential Learning Station တွင် ဂဟေဆော်စက်နှစ်လုံး ယှဉ်ပြထား၏။ တစ်လုံးက without Shock Preventor, နောက်တစ်လုံးက with Shock Preventor. Without Shock Preventor ဂဟေစက်တွင် ဗို့အား ၉၀ လောက်ပြထားပြီး with Shock Preventor ဂဟေစက်တွင် ဗို့အားကို ၁၀ လောက်ပြထား၏။ ဤသည်မှာ မှန်ပါရဲ့လား။ 10V နှင့် သတ္တုကို အရည်ပျော်အောင် ဆော်နိုင်ပါမည်လား။ ဤတွင် ပြထားသည့် 10V ဆိုသည်မှာ မည်သည့်နေရာက 10V ပါနည်း။ ဂဟေချောင်းကို ကိုက်သည့် electrode holder မှ ဗို့အားလား။ ဤသည်ကို ကျွန်ုပ် မရှင်း။

 

နောက်တစ်ခု ကျွန်ုပ်သိချင်သည်မှာ ဂဟေဆော်သူများ ကြုံတွေ့ရသည့် ပြဿနာများ ဖြစ်၏။

 

ဤတွင် ကိုပီတာပြောပြတာကို ကျွန်ုပ်က ပြန်လည် ဖောက်သည်ချလိုက်ပါ၏။ ကျွန်ုပ်တို့မှာ တီးတိုင်း ခဏတဖြုတ် လာရတာဖြစ်၍ သိပ်အချိန်မရ။ သူပြောသလောက် ပြန်ရေးပြပါမည်။

 

အမ်ပီယာချိန်တာက လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံပေါ် အများကြီးမူတည်တယ် ကိုအေးငြိမ်းရဲ့။

သံပြားအလိုက်၊ အီလက်ထရုတ် အရွယ်အလိုက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမ်ပီယာရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါကို အသေယူလို့ မရဘူး။ မီးက အခြေအနေအများကြီးပေါ် မူတည်နေတယ်။

 

ဥပမာ ဆိုကြပါစို့။

ဝပ်ရှော့ထဲမှာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ဂဟေဆော်နေတယ်ဆိုပါတော့။ မီးကို အရမ်းတင်စရာမလိုဘူး။ ဗို့အားအပြည့် ရနေလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အမ်ပီယာထက် နည်းနည်းတောင် လျှော့လို့ရသေးတယ်။ ဥပမာ - သတ်မှတ်ထားတာက 75A ဆိုပါတော့။ 74A လောက် လျှော့ချလို့ရတယ်။

 

ဒါပေမယ့် ဝပ်ရှော့ထဲမှာ ဂဟေဆော်နေတာ ၄ - ၅ ယောက်လောက် ဖြစ်လာပြီဆိုရင်တော့ ဗို့အားကျလာတယ်။ အဲလေ၊ အများကြီးတော့ မကျဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် တစ်ချိန်ထဲမှာ တပြိုင်နက်ဆော်လိုက်ရင် ကျသွားတယ်။ အဲဒီအတွက် မီးကို တင်ပေးရတယ်။ အဲဒီအတွက် ဂဟေဆော်တော့မယ်ဆို ကိုယ်နဲ့တချိန်တည်း ဂဟေဆော်တဲ့သူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိသလဲ ဆိုတာ ကြည့်ရတယ်။ ရမ်းဆော်လိုက်ရင် ဂဟေသား ပျက်သွားတတ်တယ်။

 

ဒါက အခြေအနေတစ်ရပ်။

 

နောက်တစ်ခုက ဂဟေဆော်စက်။

ဂဟေဆော်စက်တွေကလည်း အမျိုးတူ၊ မော်ဒယ်တူတဲ့တိုင်အောင် တကယ် ဂဟေဆော်တဲ့ အခါကျတော့ မီးပေးရတာ ချင်း မတူဘူးဗျ။ တချို့စက်တွေက ပုံမှန်ရတယ်။ တချို့စက်တွေကျတော့ နည်းနည်း ပိုပေးရတာ၊ နည်းနည်း လျှော့ပေး ရတာတွေ ရှိတယ်။

 

ဆိုတော့ နေ့တိုင်း ဂဟေဆော်နေတဲ့သူဆို ကိုယ်သုံးနေကျ ဂဟေစက်ကို မှတ်ထားရတယ်။ တကယ်လို့ ကိုယ့်စက်ကို နောက်တစ်ယောက် ယူသွားလို့ စက်ပြောင်းဆော်ရပြီဆို သတိထားရတယ်။ အဲဒီအခါ တကယ်လို့ ဝပ်ရှော့မှာ ဂဟေစက် ၃ လုံးရှိတယ်ဆိုပါတော့။ ဘယ်စက်တော့ အမ်ပီယာ ဘယ်လောက် ထားရတယ်။ ဘယ်စက်ကတော့ ဘယ်လောက်မှ ရတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်ကတော့ စာအုပ်လေးထဲမှာ တေးပြီးမှတ်ထားတယ်။ အဲလိုလုပ်ထားမှ ဘယ်စက်ကို သုံးရင် အမ်ပီယာဘယ်လောက်ချိန်ရမယ်ဆိုတာ သိမှာ။ မဟုတ်လို့ တစ်ခါဆော်တိုင်း တစ်ခါစမ်းနေရရင် ဘယ် အလုပ်ဖြစ်တော့ မတုံးဗျာ။

 

ဒါက ဂဟေဆော်စက်။

 

နောက်တစ်ခုက ကိုယ်ဂဟေဆော်မယ့် သံပြား။

WPS (Welding Procedure Specification) ထဲမှာ သံပြားအထူ ဘယ်လောက်ဆိုရင် ဘယ်ဂဟေချောင်းကို သုံးရမယ်။ အမ်ပီယာဘယ်လောက် ထားရမယ်။ အကုန်ဖော်ပြထားတယ်။ ဒါကလည်း ယေဘူယျအားဖြင့်ပဲ။ သံပြားချင်း အတူတူ တောင်မှ ဟိုသံပြားနဲ့ ဒီသံပြား နည်းနည်းကွာသွားတတ်သေးတယ်။ (material composition လို့ ခေါ်မယ်ထင်တယ်။) ဟုတ်တယ်၊ သတ္တုမှာပါတဲ့ အရောတွေပေါ်မူတည်ပြီး ကွာတတ်တယ်။

 

တကယ်လို့ အလူမီနီယမ်ကို ဆော်မယ်ဆိုရင် အလူမီနီယမ်က သူ့ချည်းမဟုတ်ဘူး။ သူ့အပေါ်မှာ coating တလွှာ ရှိသေး တယ်။ အဲဒီ coating ကို အရည်ဖျော်ဘို့က အလူမီနီယမ်လိုတဲ့အပူထက် ပိုများတယ်။ ဆိုတော့ အဲဒါကို မသိဘဲ ဒီအတိုင်း သာဆော်လို့ကတော့ အထဲက အလူမီနီယမ်အသားတွေကို စားသွားတတ်တယ်။ ဆိုတော့ အလူမီနီယမ်ကို ဂဟေ မဆော်ခင် အဲဒီအပေါ်လွှာကို sand paper (ကော်ပတ်) နဲ့ စားပစ်ရတယ်။ ဒါမှ အလူမီနီယမ်သီးသီးကို ဂဟေဆော်လို့ ရမှာ။ မဟုတ်ဘူးဗျ။ Grinding တိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ Sand paper disc ရှိတယ်။ အဲဒါနဲ့ စားပစ်ရတာ။

 

ဂဟေဆော်တာ မီးများသွားရင် undercut ဖြစ်တတ်တယ်။ မီးနည်းရင်တော့ ဂဟေချောင်း ကောင်းကောင်းအရည် မပျော်ဘဲ အချောင်းလိုက်လိုမျိုး လိုက်လာတတ်တယ်။ မီးမှန်နေရင် ဂဟေဆော်တဲ့အခါ ဂဟေသားအရည်လေးက ကိုယ်ဆွဲတဲ့နောက် လှလှပပလေး လိုက်လာတယ်။ သတ္တုနှုတ်ခမ်းကို အဲဒီဂဟေသားလေးနဲ့ ဖုံးသွားတယ်။ ဟော - ဆော်ပြီးသွားရင် ဂဟေသားလေးကလည်း လှလို့။ ဆော်တဲ့သူကလည်း စိတ်ကျေနပ်လို့။

 

ဆိုတော့ ဂဟေဆော်တာမှာ ဂဟေသားကောင်းရဘို့ အရမ်းသတိထားရတယ်။

ကျွန်တော်ကတော့ ဂဟေမဆော်ခင် အစမ်းဆော်ကြည့်တယ်။

ဆိုကြပါစို့ဗျာ။ တိုင်ကီအကြီးကြီးကို ဆော်တော့မယ်ဆိုပါစို့။

တိုင်ကီကို တကယ်မဆော်ခင် အဲဒီတိုင်ကီရဲ့ သံပြားနဲ့ အလားသဏ္ဍာန်တူတဲ့ သံပြားကို အမှိုက်ပုံးထဲက ကောက်ပြီး ကိုယ်သုံးမယ့် ဂဟေစက်၊ တကယ်ဆော်မယ့် ဂဟေချောင်းတွေသုံးပြီး မီးအနည်းအများ အရင်ချိန် ဆော်ကြည့်ရတယ်။ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဂဟေသား ရပြီဆိုမှ တိုင်ကီကိုဆော်ရတယ်။ မဟုတ်လို့ ဒီအတိုင်း တိုင်ကီကြီးကို ကောက်ဆော်ထည့် လိုက်လို့ မီးနည်းတာ များတာတွေ ဖြစ်သွားရင် သေရော။

 

ဂဟေဆော်တဲ့အခါ သံပြားသန့်ဘို့ကလည်း အင်မတန် အရေးကြီးတယ်။ သံပြားမှာ တခြား ချေးညှော်တွေ သံချေး အစအနတွေ လုံးဝ ကပ်မနေရဘူး။ လုံးဝ သန့်စင်နေရတယ်။ မဟုတ်ရင်၊ ဂဟေသားကို သွားထိတတ်တယ်။

 

သူက ကျွန်ုပ်ဘို့ မဆာလာတီး မှာပေး၏။ သူ့မဆလာတီးမှာ သောက်ကယိုးနည်းချိုသဖြင့် ကျွန်ုပ် မသောက်နိုင်။ ဆီးချို ဖြစ်ပါပြီဆိုကတည်းက ကျွန်ုပ်က သကြား၊ အချိုများကို ရှောင်လာတာဖြစ်၍ ကုလားလဖက်ရည်နှင့် တွေ့သောအခါ မူးမေ့သွားမတတ် ဖြစ်မိလေသော ဟူ၏။ သို့နှင့် အားတော့နာပါရဲ့ . . . တစ်ဝက်လောက်သောက်ပြီး ပစ်လိုက်ရလေ၏။

 

အချိန်လည်း ကျော်နေပြီဖြစ်၍ နောက်တော့ ဆက်ကြသေးတာပေါ့ဗျာ ဆိုပြီး ကျွန်ုပ်တို့မှာ စကားတပြောပြောနှင့် ပြန်ခဲ့ကြလေသတည်းစ်။

 

VRD (Voltage Reduction Device) အကြောင်း ဆောင်းပါးသီးသန့် ရေးပါမည်။

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၁၄ ဇွန်လ၊ ၂၀၂၆

No comments: