Bitter Life XVII (မတင္ဇာေမာ္)

နာမည္ - မတင္ဇာေမာ္
အသက္ - ၂၄
ပညာအရည္အခ်င္း - SMU (Singapore Management University) တြင္ေက်ာင္းတက္ေနဆဲ
လက္ရိွအလုပ္အကိုင္ - ေက်ာင္းသူ

မတင္ဇာေမာ္မွာ အလြန္ေအးေဆးပံုရပါ၏။ စကားမ်ားမ်ား မေျပာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္သိခ်င္တာကို မနည္း ႏိႈက္ယူ ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔အေတြ႔အႀကံဳကေလးမ်ားသည္လည္း စင္ကာပူသို႔ ေက်ာင္းလာတက္မည့္ သူမ်ားအတြက္ အဖိုးတန္ ပါသည္။ သူကေတာ့ စင္ကာပူတြင္ အစ္မရိွေနသည့္အတြက္ အဆင္ေျပပါသည္။ လူခံမရိွသူမ်ားအေနႏွင့္ ဘယ္ကဲ့သို႔ ႀကံဳေတြ႔ရႏိုင္ေၾကာင္းမ်ားပါ ထည့္သြင္းေျပာျပပါသည္။ သူေက်ာင္းတက္သည့္ အေတြ႔အႀကံဳကို နားဆင္ၾကည့္ၾကပါစို႔။

ဒီမွာ ေက်ာင္းလာတက္ဘို႔ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ အေနနဲ႔ SAT (Scholastic Aptitude Test) (School Assessment Test) (Scholastic Assessment Test) နဲ႔ TOEFL (Test Of English as a Foreign Language) ေအာင္ဘို႔ လိုပါတယ္။ TOEFL ျဖစ္ျဖစ္ IELTS(International English Language Testing System) ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေနာ္။
ဒီ အဂၤလိပ္စာ စာေမးပဲြေတြ ေျဖဘို႔အတြက္ သင္တန္းေတြ တက္ပါတယ္။ ရွစ္မိုင္က ဆရာ ကယ္လ္ဗင္မွာ။ ဆယ္တန္းၿပီးကတည္းက ေလ့လာေနတာပါ။ စာေမးပဲြ ေျဖခါနီးမွ ျပန္ေလ့က်င့္တာက ၆ လေလာက္ ၾကာတယ္။ TOFEL ေျဖတာ အမွတ္ ၆၄၃ ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ SAT ေျဖရပါတယ္။ ဒါမွ မဟုတ္ရင္လည္း GCE’A’ ေအာင္ထားရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဆယ္တန္း အမွတ္ေတြလည္း ၾကည့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆယ္တန္းအမွတ္ထက္ SAT မွတ္က ပိုအေရးႀကီးတယ္။ ဆယ္တန္းအမွတ္လည္း သိပ္နည္းလို႔ေတာ့ မရဘူး ေပါ့။ အရင္က SAT မွတ္ကို ၁၆၀၀ ေပးထားတယ္။ ကြ်န္မက ၁၃၇၀ ရတယ္။ ခုေတာ့ SAT မွတ္ကို ၂၄၀၀ ေပးထားၿပီး စာေမးပဲြရမွတ္ ၂၀၀၀ ေက်ာ္မွ ၀င္ခြင့္ရတယ္။ IELTS ကိုေတာ့ 6.0 လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။
တစ္ခုေတာ့ ရိွတာေပါ့။ ေက်ာင္းလက္ခံဘို႔ သူတို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အေရအတြက္နဲ႔ ေလွ်ာက္လာတဲ့ ဦးေရ ေပၚလည္း မူတည္တယ္။ ေလွ်ာက္တဲ့သူ သိပ္မ်ားေနရင္ အမွတ္ေတြ အရမ္းျမင့္တတ္ၿပီး ေလွ်ာက္တဲ့သူ နည္းရင္ေတာ့ အမွတ္သိပ္မမ်ားပဲ လက္ခံတဲ့ သေဘာေပါ့။ သတ္မွတ္ထားတာကေတာ့ Local (စင္ကာပူ ႏိုင္ငံသား) က ၈၀ ရာခိုင္ႏံႈး လက္ခံၿပီး ႏိုင္ငံျခားသားကို ၂၀% လက္ခံတယ္။
ေက်ာင္းအပ္ စလက္ခံတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းwebsite ကေန ေလွ်ာက္လႊာကို download လုပ္ၿပီး supporting document ေတြနဲ႔ ပို႔လိုက္တာေပါ့။ စင္ကာပူက သူငယ္ခ်င္းက ပိုက္ဆံ သြင္းေပးတယ္။ ေနာက္ short listed ထြက္လာ ေတာ့ သူတို႔ ဖံုးနဲ႔ လွမ္း အင္တာဗ်ဴးတယ္။ ၿပီးေတာ့ Essay ေရးခိုင္းတယ္။ Essay က အင္တာဗ်ဴးအၿပီး နာရီ၀က္အတြင္း အၿပီးေရးၿပီး e-mail နဲ႔ ပို႔ရတာ။ ဒီမွာ ရိွေနတဲ့သူေတြကေတာ့ ကိုယ္တိုင္သြား အင္တာဗ်ဴးရတာေပါ့။ သူတို႔က်ေတာ့ ပိုၿပီး အၿပိဳင္အဆိုင္မ်ားတယ္။ ပိုအေျပာေကာင္းတဲ့ သူေတြ ရတာေပါ့။

မွတ္ခ်က္။ ။ ေက်ာင္း၏ website ျဖစ္ေသာ -http://www.smu.edu.sg/admissions/applysmu/internationalQuali/index.asp တြင္ ေက်ာင္း၀င္ခြင့္ကို ေအာက္ပါ အတိုင္း သတ္မွတ္ထားသည္ ကို ေတြ႔ရပါသည္။
 အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသူ ျဖစ္ရမည္။
 (ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္) အထက္တန္းေအာင္ျဖစ္ရမည္။ (အမွတ္ေဖာ္ျပထားတာ မေတြ႔ရပါ။)
 TOEFL (Paper Based) – 550 or IELTS – Overall band of 6.5
 A score of more than 1300 (old SAT format) or more than 1900 (new SAT format) will be minimally sufficient for applicants to make a competitive application. (မွတ္ခ်က္ - SAT ေအာင္မွတ္ရရံုမွ်ႏွင့္ ေက်ာင္း၀င္ ခြင့္ ေသခ်ာၿပီ ဟု မဆိုလိုပါ။)

တစ္ႏွစ္မွာ တစ္တန္းပဲ ေခၚတယ္။ ၾသဂုတ္လ အတန္းအတြက္ ဧၿပီလ ကတည္းက ေက်ာင္းေလွ်ာက္ရတာ။ ၾသဂုတ္လမွာ စတက္ရတယ္။ ၾသဂုတ္လကေန ဒီဇင္ဘာလထိ တစ္တန္း၊ ဇႏၷ၀ါရီကေန ဧၿပီလထိ တစ္တန္း တက္ရတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြက အာဆီယံႏိုင္ငံေတြက ပိုမ်ားတယ္။ ျမန္မာျပည္က လာတက္တဲ့ေက်ာင္းသားေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေတြ႔ရတယ္။ အရင္ကေတာ့ တစ္တန္းကို ၃ ေယာက္ေလာက္ပဲ ေတြ႔ရတယ္။ ကြ်န္မတို႔တက္တံုးက ၇ ေယာက္ ေလာက္ ရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုေနာက္ပိုင္း အေယာက္ ၂၀၊ ၃၀ စသျဖင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လာတက္ၾကတယ္။
ေက်ာင္းတက္ၿပီး ဘဲြ႔မရဘဲ ျပန္သြားရတဲ့သူေတြလည္း ရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္လဲလို႔ တိတိက်က်ေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ တခ်ိဳ႔ဆိုလည္း အမွတ္နည္းလို႔ warning ေပးခံရတဲ့သူေတြလည္း ရိွတယ္။ တစ္ခါ notice စာ ပို႔တယ္။ ႏွစ္ခါ ပို႔တယ္။ ဒါမွ အမွတ္က တက္မလာဘူးဆို ေက်ာင္းထုတ္လိုက္တာပဲ။ အတန္းဘယ္ေလာက္ ေရာက္မွရယ္ မဟုတ္ ဘူး။ စာညံ့လို႔ကေတာ့ ေရာက္ရာအတန္းကေန ထုတ္ပစ္လိုက္တာပဲ။

ေနတာကေတာ့ အစ္မနဲ႔ အတူတူေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းကထားေပးတဲ့ အေဆာင္ေတြလည္း ရိွတယ္။ အဲဒီမွာ တစ္ခုေကာင္းတာက ေက်ာင္းကို ေစာေရာက္ေနတဲ့ senior residence ေတြက ေက်ာင္းသားေတြရဲ့ အက်ိဳးကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးတယ္။ အသစ္ေရာက္လာတဲ့ ေက်ာင္းသားသစ္ေတြကို လမ္းညႊန္ျပသ ကူညီတယ္။ ေက်ာင္းကလုပ္တဲ့ activity ေတြမွာ ၀င္ပါေလ့ ရိွတယ္။ အေဆာင္စည္းကမ္းေတြ လုိက္နာတယ္ ဆိုရင္ အေဆာင္လခကို ထက္၀က္ထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးတယ္။ အခန္းလခက တစ္လကို ၄၀၀ ေက်ာ္ထင္တယ္။ နည္းနည္း ေစ်းႀကီးတယ္။ ေက်ာင္းက ၿမိဳ႔ထဲ က်တာ ကိုး။ အေဆာင္မွာေနရင္ တစ္ခုေကာင္းတာက အေဆာင္ေတြက ေက်ာင္းနဲ႔နီးေတာ့ သြားရလာရတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ လမ္းစရိတ္ သက္သာတယ္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ေက်ာင္း၏ website ျဖစ္ေသာ http://www.smu.edu.sg/leasing/Prinsep/rates.asp တြင္ အခန္း လခမ်ားကို -
Semester 1 အတြက္ တစ္ေယာက္ခန္း ငါးလစာအတြက္ အခန္းငွားခခ်ည္း ၂၅၀၀၊ အျခား ေရမီး၊ အဲယား ကြန္းသံုးခ၊ လံုၿခံဳေရး စသျဖင့္ အားလံုးေပါင္းလိုက္ပါက ၂၉၆၈.၅၀။ ႏွစ္ေယာက္ခန္း ငါးလစာအတြက္ အခန္းငွားခခ်ည္း ၂၀၀၀၊ အျခား ေရမီး၊ အဲယား ကြန္းသံုးခ၊ လံုၿခံဳေရး စသျဖင့္ အားလံုးေပါင္းလိုက္ပါက ၂၃၆၃.၅၀။
Semester 2 အတြက္ တစ္ေယာက္ခန္း ေလးလစာအတြက္ အခန္းငွားခခ်ည္း ၂၂၀၀၊ အျခား ေရမီး၊ အဲယား ကြန္းသံုးခ၊ လံုၿခံဳေရး စသျဖင့္ အားလံုးေပါင္းလိုက္ပါက ၂၂၅၂.၅၀။ ႏွစ္ေယာက္ခန္း ေလးလစာအတြက္ အခန္းငွားခခ်ည္း ၁၈၀၀၊ အျခား ေရမီး၊ အဲယား ကြန္းသံုးခ၊ လံုၿခံဳေရး စသျဖင့္ အားလံုးေပါင္းလိုက္ပါက ၁၈၅၂.၅၀ -
ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ေက်ာင္းကေတာ့ ကိုယ္ယူတဲ့ ဘာသာေပၚမူတည္ၿပီး သံုးႏွစ္ခဲြကေန ေလးႏွစ္ထိ တက္ရပါတယ္။ ဗမာျပည္နဲ႔ မတူ တာက ဒီမွာက ပိုၿပီး interactive ျဖစ္တယ္။ Team work ေတြ၊ group system ေတြ နဲ႔ လုပ္ရပါတယ္။ စာေမးပဲြေတာ့ စစ္ တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ class presentation ေတြနဲ႔ Team Work ေတြကိုလည္း အမွတ္ ေပးတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာက်ေတာ့ ကိုယ့္ရမွတ္အားလံုးဟာ စာေမးပဲြတစ္ခုထည္း မွာပဲ မူတည္ေနတယ္။
ဒါေပမဲ့ presentation က ဘယ္ႏွစ္မွတ္၊ team work က ဘယ္ႏွမွတ္ ဆိုတာကို ကိုယ့္ professor ကပဲ သတ္မွတ္ေပးတယ္။ အဲဒါကို ေက်ာင္းတက္ၿပီး ပထမ တစ္ပတ္အတြင္းမွာပဲ အားလံုးရွင္းျပ ထားတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပထမႏွစ္၀က္မွာ ရမွတ္အားလံုးရဲ့ ၇၀% ၿပီးသြားေလ့ ရိွတယ္။ IT နဲ႔ Economics မွာေတာ့ Final Thesis ေရးရတယ္။ က်န္တဲ့ ဘာသာေတြမွာ ေရးရတယ္လို႔ မၾကားမိဘူး။
စစခ်င္း ပထမႏွစ္မွာ စာသင္ပံုစနစ္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ work load အရမ္းပိတယ္။ မနည္းႀကိဳးစားၾကရတယ္။ Assignment ေတြေပးတာ အရမ္းမ်ားေတာ့ အဲဒါေတြကို မနည္းၿပီးေအာင္ လုပ္ေနရတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာလည္း အမွတ္ေပးတာကိုး။
ေရာက္ခါစမွာ ဆရာေတြစာသင္တာကလည္း စကားေျပာတာ ျမန္ေတာ့ သူတို႔ေျပာတာ မနည္းလိုက္ နားေထာင္ ရတယ္။ သိပ္နားမလည္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ဗမာျပည္နဲ႔ Teaching style မတူတာ။ ဒီမွာ ဆရာက အမ်ားႀကီး သင္ေပး တာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔က reference ေပးၿပီး ဖတ္ခိုင္း။ ၿပီးရင္ အဲဒီ အေပၚမွာ discussion ျပန္လုပ္ခိုင္းတယ္။
ကြ်န္မတို႔က အေလ့အက်င့္မရိွတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူတို႔ေပးလိုက္တဲ့ reference စာမ်က္ႏွာ အမ်ားႀကီးထဲက ဘယ္ဟာ အေရးႀကီးမွန္း မသိဘူး။ ေနာက္ၿပီး စာေတြက အသစ္ဆုိေတာ့ အကုန္နားမလည္။ အကုန္ေလွ်ာက္ဖတ္။ သူတို႔ ဘာလိုခ်င္တာလဲ ဆိုတာ မသိ။ အဲဒီေတာ့ စိတ္ေတြပူ။ Stress အရမ္းမ်ားတာပဲ။
တကယ္ဆို ကိုယ္က ဒီဟာ ၅ မွတ္ေလာက္ပဲ ေပးတယ္လို႔ သိထားရင္ လက္လႊတ္လိုက္လို႔ ရတာပဲ။ အေရးႀကီးတာပဲ ဖိလုပ္ ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ လန္႔ေနေတာ့ အဲဒီ ၅ မွတ္အတြက္နဲ႔လည္း မတန္တဆ ႀကိဳးစားလိုက္ရတာေတြ ရိွတယ္။ လုပ္ရတာနဲ႔ ရတာနဲ႔ မတန္ဘူးေပါ့။
ေနာက္တစ္ခုက ေက်ာင္းက စင္ကာပူရီယမ္ေတြကို ၈၀ ရာႏံႈးလက္ခံထားေတာ့ သူတို႔အခ်င္းခ်င္းပဲ ၀ိုင္းဖဲြ႔ ေနေတာ့ Team Work လုပ္တဲ့အခါ အခက္အခဲရိွတယ္။ ေနာက္ ဒုတိယႏွစ္၊ တတိယႏွစ္ေတြက်မွ သူတို႔နဲ႔ သူငယ္ခ်င္း ေတြ ျဖစ္သြားၿပီး အဆင္ေျပတာ။ ေနာက္တစ္ခုက participation ျပႆနာ။
ဗမာျပည္မွာတံုးက ဆရာသင္သြားတာကို နားေထာင္။ စာကိုကုန္းရုန္းက်က္။ စာေမးပဲြက်မွ ေမးတဲ့ေမးခြန္း ျပန္ေျဖ ဆိုေတာ့ ဆရာ စာသင္တဲ့အေပၚမွာ ဘာမွ ျပန္ၿပီး ေဆြးေႏြး ေမးျမန္းတဲ့ အေလ့အက်င့္ မရိွခဲ့ဘူး။ အဲဒါက ဒီမွာ လာၿပီး ဒုကၡေပးတယ္။ Group ဖဲြ႔ၿပီး ၀ိုင္းေဆြးေႏြးၾကရာမွာ ကိုယ္က ဘာမွ မေျပာတတ္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ဘယ္လို ေဆြးေႏြးရမွန္း မသိဘူး။ အဲဒီ participation ကိုလည္း အမွတ္ေပးတယ္။ ေက်ာင္းမွာက discussion ၀ိုင္းေတြမွာ ေဘးက ေန အကဲျဖတ္ေပးတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ Discussion ေလးငါးခုမွာ ကိုယ္က တစ္လံုးမွ ၀င္ၿပီး မေဆြးေႏြး ႏိုင္ရင္ အမွတ္ေလ်ာ့ၿပီ။ သိကၡာလည္း က်တယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ ကိုယ္က ဘာ ၀င္ေဆြးေႏြးရမွန္းမသိရင္ stress ၀င္ေတာ့တာပဲ။
အစပိုင္းေတာ့ ကိုယ္က ဘာမွ ၀င္မေျပာႏိုင္တဲ့အခါ အားငယ္တယ္။ စိတ္ထဲမွာလည္း သိမ္ငယ္သလို ခံစား ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အသက္ အရမ္းငယ္တာလည္း မေကာင္းဘူး။ အေတြ႔အႀကံဳမရိွေသးေတာ့ ဒုကၡေရာက္တယ္။ အသက္ နည္းနည္းႀကီးသြားၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈလဲ ရိွလာၿပီ ဆိုေတာ့ အစစ ျပင္ဆင္ႏိုင္ တယ္။

ကြ်န္မ အဲဒါေတြကို ဘယ္လို ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ရလဲ ဆိုေတာ့ မျဖစ္မေန ၀င္ေဆြးေႏြးရမယ္ ဆိုေတာ့ ကိုယ္ ေဆြးေႏြးမဲ့ အေၾကာင္းအရာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေၾကေၾကညက္ညက္ ျဖစ္ေအာင္ အထပ္ထပ္ ဖတ္ထား။ ႀကိဳၿပီး ေလ့က်င့္ထားတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီး အရမ္းစိုးရိမ္မေနဘို႔၊ ေၾကာက္မေနဘို႔ လိုတယ္။ ေၾကာက္ေနရင္ တကယ္လဲ ထေျပာလိုက္ေရာ ေၾကာက္တဲ့ စိတ္နဲ႔ ကိုယ္က်က္ထားတာေလးေတြေတာင္ အကုန္ေမ့ကုန္ေရာ။ အဲဒီေတာ့မွ ပိုဆိုးေတာ့တာ။ ေခြ်းေတြျပန္။ ဒူးေတြ ရင္ေတြတုန္ ေပါ့။
Group Discussion ေတြက်ေတာ့ စင္ကာပူရီယမ္က ေလးေယာက္ ဗမာက တစ္ေယာက္ စသျဖင့္ တဲြေပးထား တာဆိုေတာ့ ကိုယ္က က်က်နန မေျပာႏုိင္ရင္ သူတို႔ idea ေတြခ်ည္း ျဖစ္ကုန္တာပဲ။ ကိုယ္ ေနရာမရဘူး။ ဒီေတာ့ ကိုယ္က သူတို႔ထက္ ပိုေတာ္ေနမွ ပိုထက္ေနမွ ကိုယ္ေျပာတာ သူတို႔လက္ခံႏိုင္မယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ လူရာ၀င္မယ္ ေပါ့။

မွတ္ခ်က္။ ။ပညာသင္စရိတ္မွာ အလြန္ႀကီးပါသည္။ ဥပေဒဘဲြ႔မွ လဲြ၍ က်န္ဘဲြ႔မ်ားအတြက္ ႏွစ္စဥ္ေၾကးမွာ စင္ကာပူ ေဒၚလာ ၂၇၉၀၀ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေငြအားလံုးကို ေက်ာင္းသားက ေပးရန္မလိုဘဲ အခ်ိဳ႔အ၀က္ကို အစိုးရက subsidise(က်ခံ) ေပးပါသည္။ အစိုးရက က်ခံေပးၿပီးေနာက္ ေက်ာင္းသားကိုယ္ တိုင္ေပးရန္ က်န္ေသာ ေၾကးမွာ (ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအတြက္) ၁၃၇၀၀ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေငြေၾကးကိုလည္း ဘဏ္မွ Tution Loan အျဖစ္ ေခ်း၍ ရပါသည္။ သို႔အတြက္ ေက်ာင္းသားမွာ ေလာေလာဆယ္ ပိုက္ဆံစိုက္ထုတ္ေပးရန္ မလိုသေလာက္ ျဖစ္ပါသည္။
Ref: http://www.smu.edu.sg/financial/fees/index.asp

ေက်ာင္းစရိတ္ေတြအတြက္ အစိုးရက grant ေပးတယ္။ အဲဒီလို ေပးတဲ့အတြက္ သူတို႔ဆီမွာ သံုးႏွစ္ျပန္လုပ္ ေပးရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႔ အရမ္း ခ်မ္းသာတဲ့သူေတြက်ေတာ့ အလုပ္မလုပ္ခ်င္ဘူး။ စာပဲသင္ခ်င္တယ္။ အဲဒီအတြက္ သူတို႔က သံုးႏွစ္ ျပန္မလုပ္ေပး ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ ရလဒ္အေနန႔ဲ ေနာက္ႏွစ္ေတြ က်ေတာ့ Government grant ကို ေလွ်ာ့ခ် လိုက္သလို bank loan လည္း သိပ္မရေတာ့ဘူး။ ေက်ာင္းသားက ေပးရတဲ့စရိတ္ ပိုမ်ားလာတာေပါ့။ ခုဆို အရင္ကထက္ ေက်ာင္းလခေတြ ပို ေစ်းတက္သြားၿပီ။ အရင္ကေတာ့ တစ္ႏွစ္မွ ၆၀၀၀ ေလာက္ပဲေပးရတာ။ ခုဆို ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ျဖစ္သြားၿပီ။
Grant ယူထားတဲ့အတြက္ သူတို႔က PR Offer ေပးတယ္။ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ second semister မွာ စာပို႔တယ္။ အဲဒီ စာနဲ႔ PR ေလွ်ာက္လို႔ ရတယ္။ အဲဒီ grant တို႔ loan တို႔ နဲ႔ PR ေလွ်ာက္တဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ ေက်ာင္းမွာ သူတို႔ seminar ေပးၿပီး ရွင္းျပတယ္။
Grant လက္မွတ္ထိုးတာကေတာ့ ကိုယ့္မိဘကလည္း ထိုးေပးလို႔ရတယ္။ သူတို႔ ပတ္စ္ပို႔နံပါတ္ ေဖာ္ျပေပးရ တာေပါ့။ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ျပည့္တဲ့ သူမွန္ရင္ ထုိးေပးလို႔ရတာ ဆိုေတာ့ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ျပည့္တဲ့ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္း လည္း ထိုးေပးလို႔ရတာပဲ။ အျပင္ကသူေတြ ထုိးခိုင္းရင္ေတာ့ PR ျဖစ္မွ ရတယ္။
ဒါေပမဲ့ grant မရတဲ့သူေတြလည္း ရိွတယ္။ အဲဒီသူေတြက်ေတာ့ Full fee ေပးရတာေပါ့။ ပိုက္ဆံ အမ်ားႀကီး ခ်မ္းသာမွ တက္ႏုိင္မွာ။ ကြ်န္မၾကားတာကေတာ့ ေနရာကလည္း နည္းေနၿပီ ဆိုရင္ အမွတ္နည္းတဲ့သူေတြ မရတတ္ဘူး လုိ႔ ၾကားတယ္။

မွတ္ခ်က္။ ။ Tuition Grant ကို ပညာေရး ၀န္ႀကီးဌာန (Ministry of Education) သို႔ online မွ ေလွ်ာက္ႏုိင္ပါ သည္။ Grant ကို အသက္ ၂၁ ႏွစ္မွ ၆၅ ႏွစ္အတြင္း ရိွသူ (မည္သည့္ႏုိင္ငံသားမဆို) ႏွစ္ဦးမွ လက္မွတ္ ထိုးေပးရပါမည္။ သို႔ေသာ္ ျခြင္းခ်က္အေနႏွင့္ ထိုသူမ်ားသည္ bankrupt ျဖစ္ထားသူမ်ား မဟုတ္ရပါ။ Tution Fee အတြက္သာ grant ေပးျခင္းျဖစ္၍ အျခားစရိတ္စကမ်ားကို မိမိဘာသာ က်ခံရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ကြ်န္မတို႔က်ေတာ့ အစိုးရက grant လည္းေပးတယ္။ ေနာက္က်န္တဲ့ဟာကို bank loan ယူတယ္ ဆိုေတာ့ ကိုယ့္အိတ္ထဲက တစ္ျပားမွ စိုက္ေပးစရာ မလိုေတာ့ဘူး။ ကိုယ့္အသံုးစရိတ္ နည္းနည္းပါးပါးပဲ ကုန္တယ္။ ေနာက္ၿပီး laptop တို႔လို ေက်ာင္းသံုး စာအုပ္၊ စာေရးကိရိယာနဲ႔ တျခားပစၥည္းေတြကို အစိုးရ subsidise နဲ႔ ၀ယ္ရတဲ့အတြက္ အရမ္း ေစ်းသက္သာတယ္။
ျပန္ဆပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အလုပ္ရတဲ့ အခါ အရစ္က် ျပန္ဆပ္ရတယ္။ အတိုးကေတာ့ တစ္ႏွစ္ကို ၄% ထင္တယ္။ အလုပ္မရေသးခင္ေတာ့ ျပန္ဆပ္စရာ မလိုေသးဘူးေပါ့။

ဒီမွာ တစ္ခုေကာင္းတာက သူတို႔က စာတင္ သင္ေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ စာ (hard skill) အျပင္ soft skill ေတြ ျဖစ္တဲ့ negotiation တို႔ communication တို႔ပါ ကြ်မ္းက်င္ေအာင္ သင္ေပးတယ္။ အဲဒါေတြက် တကယ့္လက္ေတြ႔ထဲမွာ အရမ္း အသံုးတည့္တယ္။ ေနာက္ၿပီး Team Work ပါ လုပ္တတ္ေအာင္ သင္ေပးတယ္။

Student Pass ကို ၅ ႏွစ္ေပးတယ္။ ဆုိေတာ့ ေက်ာင္းၿပီးရင္ ေအးေအးေဆးေဆး အလုပ္ရွာလို႔ ရတာေပါ့။ အလုပ္ရွာေနတံုးလည္း အခိ်န္ပိုင္း အလုပ္လုပ္လို႔ ရတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးသြားရင္ အလုပ္ရွာဘို႔အတြက္လည္း Resume ျပင္တတ္ေအာင္၊ interview ၀င္တဲ့အခါ ေျဖတတ္ ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတာမိ်ဳးေတြလည္း ရိွပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေက်ာင္းနဲ႔ အျပင္ ကုမၸဏီေတြ Link လုပ္ထားတဲ့အတြက္ အျပင္မွာ အလုပ္ေခၚရင္ ေက်ာင္းကေန ေက်ာင္းသားေတြဆီကို အေၾကာင္းၾကားေပးတယ္။ ခုကေတာ့ စီးပြားေရး က်ေနတဲ့ အတြက္ အလုပ္ေခၚတာေတြ နည္းၿပီး လခလဲ က်သြားတယ္။
ခုေန အလုပ္၀င္မယ္ဆိုရင္ လခ ၂၀၀၀ - ၂၅၀၀ ေလာက္ေတာ့ ရမယ္ မွန္းတယ္။ ကြ်န္မလည္း အလုပ္မ၀င္ရ ေသးဘူး ဆုိေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မေျပာတတ္ေသးဘူး။ သိပ္ အေတြ႔အႀကံဳရင့္သြားရင္ေတာ့ ၃၀၀၀ ေလာက္ မွန္းလို႔ ရပါတယ္။ ေက်ာင္းဆင္းေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ လုပ္ငန္း အေတြ႔အႀကံဳမရိွေသးေတာ့ လခကို သိပ္မာမာ မေတာင္းရဲေသး ဘူးေပါ့။ ကိုယ္မွ ဘာမွ မတတ္ေသးတာကုိး။ ဒါေပမဲ့ လုပ္သက္ ၂ ႏွစ္၊ ၃ ႏွစ္ေလာက္ရသြားၿပီ ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္ စိတ္ႀကိဳက္ ေစ်းေတာင္းလို႔ ရတာေပါ့။
ေနာက္တစ္ခုက သူတို႔က Singaporean ဒါမွမဟုတ္ PR ကိုပဲ ေခၚခ်င္တယ္။ ကုိယ္ကလည္း ခုမွ ေက်ာင္းက ဆင္းလာတာ။ အလုပ္လုပ္ျပမွ PR ျဖစ္မွာကိုး။ အဲဒီ စပ္ကူးမတ္ကူး ကာလမွာ အလုပ္ရာရ သိပ္မလြယ္ဘူး။ တခ်ိဳ႔က်ေတာ့ part time အလုပ္ကို ၀င္လုပ္ၾကတယ္။ လခ နည္းသည္ျဖစ္ေစ၊ မ်ားသည္ ျဖစ္ေစ ေရြးမေနေတာ့ဘူး။ အဓိက က အေတြ႔အႀကံဳ လုိခ်င္ လို႔။ ေနာက္တစ္ခုကလည္း သူက အလုပ္လုပ္ေနတ့ဲ့သူ ဆိုတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းၿပီးတာနဲ႔ PR ေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ ပို အဆင္ေျပတယ္။
ဒီမွာ အားသာခ်က္တစ္ခုက ေက်ာင္းတက္ရင္းနဲ႔ အခ်ိန္ပိုင္း အလုပ္လုပ္လို႔ရတာပဲ။ ေက်ာင္းတက္ခိ်န္က ၇ လ ေလာက္ပဲ ရိွတာ။ ၅ လ ေလာက္ ေက်ာင္းပိတ္တယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီ ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္ေတြမွာလည္း အလုပ္လုပ္လို႔ ရတာပဲ။ အလုပ္လုပ္ရင္း ေက်ာင္းစရိတ္အတြက္ ေငြစုလို႔ ရတာေပါ့။
ဒီဘာသာရပ္ရဲ့ အားသာခ်က္က Finance Management ဆိုေတာ့ သူက လုပ္ငန္းတိုင္းအတြက္ common ျဖစ္တယ္။ အလုပ္ရွာတဲ့ေနရာ က်ေတာ့ သူက ဘယ္ကုမၸဏီကိုမဆို ေလွ်ာက္လို႔ရတယ္။ အလုပ္ေပါတယ္ ဆုိပါေတာ့။ ေနာက္ၿပီး ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခဲြမႈ ဆိုေတာ့ လုပ္ခေကာင္းေကာင္း ရႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ဆိုပါေတာ့ Electrical Engineering ဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြပဲ ေလွ်ာက္လို႔ရမယ္။ Marine Engineering ဆိုလည္း သေဘၤာက်င္းကလဲြလို႔ အျပင္မွာ အသံုးမတည့္ဘူး။
Finance Management ကေတာ့ ကုမၸဏီႀကီးသည္ ျဖစ္ေစ၊ ငယ္သည္ျဖစ္ေစ၊ သေဘၤာက်င္းျဖစ္ေစ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ျဖစ္ေစ၊ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ကိုယ္ပိုင္ စီးပြားေရး အငယ္စားေလးေတြလုပ္ရင္ ေတာင္မွ အသံုး၀င္တယ္။ အဲဒါ ဒီဘာသာရပ္ရဲ့ အားသာခ်က္ပဲ။ ဘယ္ေလာက္ပဲ စီးပြားေရးက်က် ဒီအလုပ္ကေတာ့ လက္လႊတ္လို႔ ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္နည္းအားျဖင့္ စီးပြားေရးက်ေလ ေငြေၾကးစီမံခန္႔ခဲြမႈ လုပ္ဖို႔ ပိုလိုေလ ဆိုေတာ့ စီးပြားေရး တက္သည္ျဖစ္ေစ၊ က်သည္ ျဖစ္ေစ ကိုယ့္အလုပ္ကို တိုက္ရိုက္ထိခိုက္လာမွာ သိပ္ စိုးရိမ္စရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့။
တစ္ခါ ကိုယ္ပိုင္အလုပ္သာ မကပဲ ပရဟိတ လုပ္ငန္းေတြမွာပါ ၀င္ၿပီး ကူညီလို႔ရတယ္။ ဆုိပါေတာ့၊ ခု ဗမာျပည္မွာ လုပ္ေနတဲ့ နာေရးကူညီမႈ အသင္းလုိဟာမ်ိဳးမွာ ေငြေၾကးကို ဘယ္လို ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ေအာင္ စီမံခန္႔ခဲြ မလဲ ဆိုတာ အႀကံေပးလို႔ရတယ္ ေပါ့။

စင္ကာပူမွာ ေက်ာင္းလာတက္ေတာ့မယ္ ဆုိရင္ အဓိက ကေတာ့ အဂၤလိပ္စာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ကြ်မ္းကြ်မ္း က်င္က်င္ ေျပာတတ္၊ ေရးတတ္၊ ဖတ္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ထားဘို႔ လုိပါတယ္။ ဒါမွ ကိုယ္ေျပာခ်င္တာေတြကို ေျပာလို႔ ရမယ္။ သူတုိ႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးလို႔ ရမယ္။ presentation ေတြမွာ ပိုၿပီး ၀င္ဆန္႔ႏိုင္မယ္။ စာတမ္းေရးတဲ့အခါမွာလည္း ကိုယ့္အေတြးအေခၚေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ေဖာ္ထုတ္ ခြင့္ရမယ္။ အဂၤလိပ္စာ ေသေသခ်ာခ်ာ မေရးတတ္ရင္ ကိုယ့္မွာ idea ေတြ ရိွေနရင္ေတာင္မွ ဘယ္လိုေရးရမွန္း မသိတာနဲ႔ အမွတ္ေလ်ာ့တယ္။
သူတို႔ေျပာတာ ကိုယ္၀င္မေဆြးေႏြးႏိုင္ရင္ inter-personal skill အမွတ္ေပးတဲ့အခါ မ်က္ႏွာငယ္ရတယ္။ စာသင္ ရတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ဘာမွ မကြာပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဂၤလိပ္စာ ပိုေကာင္းတဲ့လူက ပိုတက္သြားႏုိင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး report ေရးတဲ့ အခါ အရမ္းမစဥ္းစားရေတာ့ဘူး။ ကိုယ္သိတာေလာက္ ေကာက္ကက္ေရးသြားလုိက္ရင္ အခိ်န္ကုန္ အရမ္း သက္သာသြားတယ္။ ဒါမွ မဟုတ္ပဲ ကိုယ္က အဂၤလိပ္လို ေကာင္းေကာင္းမေရးတတ္ရင္ အဲဒီဟာႀကီးကကို အလုပ္ႀကီး တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္။
ေနာက္ၿပီး ကိုယ္က မတတ္တတတ္နဲ႔ ေရးထားတာမို႔ သိပ္မေကာင္းေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ စင္ကာပူရီယမ္ေတြက ကိုယ့္ report ယူၾကည့္ၿပီး မေကာင္းလို႔ ျပင္လိုက္ရင္ စိတ္ထဲမွာ အရမ္းအားငယ္ သြားတာပဲ။ သိမ္ငယ္တာေပါ့။ သူတို႔က် ေတာ့ ငယ္ငယ္ထဲက report ေရးတာ အက်င့္ရေနေတာ့ ခပ္လြယ္လြယ္ပဲ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ပထမႏွစ္မွာ အဲဒါ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေတြေရာက္သြားေတာ့ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ confidence ရလာတဲ့အတြက္ သိပ္မခဲယဥ္း ေတာ့ဘူး။ ေရးတတ္သြားၿပီ။

ႏိုင္ငံျခားမွာ ေက်ာင္းလာတက္ေတာ့မယ္ ဆိုရင္ အသိရိွထားရင္ ပိုၿပီး အဆင္ေျပတယ္။ ဆိုပါေတာ့ အေဆာင္မရ တဲ့အခါ အခန္းႀကိဳငွားတာတို႔ စသျဖင့္ေပါ့။ တစ္ခုေတာ့ရိွတယ္။ ကိုယ္က ဗမာျပည္တံုးက အိမ္မွာေနခဲ့တာ။ ဒီက်မွ အခန္း ေလးထဲမွာ ေနရတယ္ ဆိုေတာ့ အိပ္ယာတစ္ခုထဲ။ အရမ္းက်ဥ္းသြားတယ္။ တစ္ခန္းထဲမွာ တစိမ္းနဲ႔ အတူေနရေတာ့မယ္ ဆိုရင္ ကိုယ္နဲ႔ အခန္းေဖာ္ အျပန္အလွန္ နားလည္မႈ ရိွဘို႔ လိုတယ္။ ေန႔တဓူ၀ အတူေနေနရတဲ့သူနဲ႔ အဆင္မေျပတဲ့အခါ အရမ္း စိတ္ဆင္းရဲဘို႔ ေကာင္းတယ္။
ေနာက္ၿပီး အိမ္လြမ္းနာ ေပါ့။ သူမ်ားတိုင္းျပည္မွာ အသိအကြ်မ္းကလည္း မရိွေသး။ စာေတြကလည္း အသစ္၊ မနည္းလိုက္ ရတယ္။ လည္စရာ အေဖာ္ကလည္း မရိွ။ စကားေျပာေဖာ္လည္း မရိွနဲ႔ ေရာက္စမွာ အထီးက်န္တဲ့ ေ၀ဒနာကို အေတာ္ ခံစားရတယ္။ အိမ္အရမ္းျပန္ခ်င္တာပဲ။
ေနာက္တစ္ခုက ဗမာျပည္မွာက ကေလးေတြကို ဦးစားေပးလြန္းတယ္။ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ လူႀကီးမိဘေတြရဲ့ အမီွခို ကင္းေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတာမ်ိဳး မရိွဘူး။ အစစ မိဘေတြကပဲ အကုန္လုပ္ေပးတာ။ စာသင္တယ္ ဆိုလဲ က်ဴရွင္ ေကာင္းေကာင္း ထားေပးရတာနဲ႔။ ဆရာကို အိမ္ေခၚၿပီး စာသင္ရတာနဲ႔။ အ၀တ္ဆိုလည္း ေလွ်ာ္ေပး။ မီးပူတိုက္ေပး။ အစား အေသာက္ဆိုလည္း အဆင္သင့္ လက္ေဆးစားရံု။ ပန္းကန္ေတာင္ ေဆးရတာ မဟုတ္ဘူး ဆိုေတာ့ ဒီက်ေတာ့ အစစ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးရၿပီလည္း ဆုိေရာ ဘာမွ မလုပ္တတ္ေတာ့ဘူး။
ကြ်န္မကေတာ့ ဒီမွာ အစ္မနဲ႔ အတူေနတာ ဆိုေတာ့ သိပ္မဆိုးပါဘူး။ အကုန္အဆင္ေျပပါတယ္။ တျခား သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာေတာ့ အခန္းေဖာ္နဲ႔ အဆင္မေျပတာ။ အိမ္ရွင္နဲ႔ အဆင္မေျပတာ ေတြ ေတြ႔ရတတ္တယ္။

ေက်ာင္းအတြက္ Scholarship(ပညာသင္ဆု) လည္း ေလွ်ာက္လို႔ ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေတာ္ရံုတန္ရံု ေတာ္ရံုနဲ႔ေတာ့ မရတတ္ဘူး။ အင္မတန္႔ကို ေတာ္တဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ one to ten ၀င္တဲ့သူေတြပဲ မွန္းလို႔ရႏုိင္မယ္။ ေနာက္ၿပီး SAT အမွတ္လည္း အရမ္းေကာင္းရမယ္။ Scholarship ဆုေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ။ ASEAN Undergraduate Scholarship, SAS Scholarship, SMU Scholarship စသျဖင့္ အမ်ားႀကီးပဲ။ http://www.smu.edu.sg/financial/scholarships/scholarships01.asp မွာ ၀င္ၾကည့္လုိ႔ ရတယ္။ လာအိုက လာတဲ့သူ ေတြ ေတြ႔တယ္။ သူတို႔က်ေတာ့ အကုန္လံုးလုိလို scholarship ေတြခ်ည္းပဲ။ အစိုးရက စီစဥ္ေပးသလား ဘာလားေတာ့ မသိဘူး။
ဆရာေတြထဲမွာ စင္ကာပူရီယမ္ေတြ နည္းတယ္။ ကိုးရီးယားတို႔၊ ယိုးဒယားတုိ႔၊ ဂ်ပန္တို႔ ေတြေတြ႔ရတယ္။ အေမရိ ကန္ေတြလည္း ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြထဲမွာ စင္ကာပူရီယမ္ေတြ မ်ားတယ္ ဆုိေပမဲ့ ခဲြျခားဆက္ဆံတာတို႔၊ ႏိွမ္ၿပီး ဆက္ဆံတာတို႔ေတာ့ မေတြ႔ရပါဘူး။ ေနာက္ေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ ျဖစ္သြားၾကတာပါပဲ။
ကြ်န္မတို႔က သူတို႔နဲ႔စာရင္ အသက္ပိုငယ္တယ္။ သူတို႔က်ေတာ့ မိန္းကေလးဆိုရင္ အသက္ ၁၉ ႏွစ္၊ ေယာက္်ား ေလးဆိုရင္ အသက္ ၂၀၊ ၂၁ မွ တကၠသိုလ္ စတက္ၾကတာ။ ဒီေတာ့ ရင့္က်က္မႈ နဲ႔ အေတြးအေခၚပိုင္းမွာ ကြာတယ္။ ဗမာ ျပည္က လာတက္တဲ့ တခ်ိဳ႔ေတြဆို ခုမွ ၁၆ ႏွစ္ ျပည့္ရံုပဲ ရိွတာေတြေတာင္ ပါတယ္။ သူတို႔က်ေတာ့ ရုပ္ပိုင္းမွာေရာ၊ စိတ္ပိုင္းမွာပါ ရင့္က်က္မႈ အမ်ားႀကီး လုိေသးတယ္။
သူတို႔က ငယ္ငယ္ထဲက အေလ့အက်င့္ရထားတာ ဆုိေတာ့ ကြ်န္မတို႔နဲ႔ စာရင္ အရမ္း စာလုပ္ႏုိင္တယ္။ အေရးႀကီးလို႔ စာက်က္ရေတာ့မယ္ ဆုိရင္ စာၾကည့္တိုက္ထဲမွာ မအိပ္မေန ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ႏုိင္ၾကတယ္။ ကြ်န္မတို႔ က် အဲဒီေလာက္ မတတ္ႏုိင္ဘူး။ ကြ်န္မအတြက္ေတာ့ အစ္မရိွေနလို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး အဆင္ေျပတယ္ လို႔ ေျပာရမွာပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သံုးသပ္ခ်က္

၁။ ယခင္ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားတြင္ ေရးခဲ့ ေျပာခဲ့ၾကသလို ျမန္မာျပည္မွ စင္ကာပူ သို႔ ေက်ာင္းလာတက္မည့္ သူမ်ား သည္ အဂၤလိပ္စာ ကို ေကာင္းေကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့က်င့္ရန္ အလြန္ အေရးႀကီးပါသည္။ သို႔မွ စင္ကာပူသို႔ ေက်ာင္းလာတက္ေသာ အခါ အထက္တြင္ မတင္ဇာေမာ္ ေတြ႔ခဲ့ရေသာ အခက္အခဲမ်ိဳးမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏုိင္မည္ သို႔မဟုတ္ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
၂။ ေက်ာင္းတက္လာမည့္ သူမ်ားအေနႏွင့္ေရာ မိဘမ်ားကိုယ္တိုင္ကပါ ကိုယ့္သားသမီးကို ေက်ာင္းပို႔ခ်င္ အလ်င္မလိုပဲ အသက္နည္းနည္းရလာေအာင္ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး လာႏိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးဘုိ႔ လိုပါသည္။ သုိ႔မဟုတ္ ပါက သားသမီးကို ခ်စ္ရာမေရာက္။ ႏွစ္ရာ ေရာက္ပါလိမ့္မည္။ ကေလးစာမလိုက္ႏိုင္ပဲ စာေမးပဲြ က်မည္။ သို႔မဟုတ္ စိတ္ဓါတ္က်ၿပီး ေက်ာင္းထြက္ကာ အိမ္ျပန္လာမည္ ဆုိပါက ဆံုးရံႈးမႈ ပမာဏ ႀကီးမားလွပါသည္။
၃။ မိမိတက္မည့္ ေက်ာင္းအေၾကာင္း ႏွင့္ မိမိယူမည့္ ဘာသာရပ္အေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာထားရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။ သို႔မွ ဘာေတြသင္မည္။ ဘာေတြ ႀကိဳေလ့လာထားလွ်င္ အက်ိဳးရိွႏိုင္မည္ ကို သိႏိုင္ပါသည္။
၄။ အေမ့အိမ္ႏွင့္ ခဲြခြာၿပီး တစ္ျပည္ရပ္ျခားတြင္ ေနရလွ်င္ အထက္ေဖာ္ျပပါ အခက္အခဲမ်ား ေတြ႔ႏိုင္ေၾကာင္း သိရိွ ထားပါက လက္ေတြ႔မ်က္ေတြ႔ ႀကံဳေတြ႔လာရေသာ အခါ ခုသာခံသာ ရိွပါလိမ့္မည္။

Bitter Life XVI (ကိုေဖေအာင္)

နာမည္ - ကိုေဖေအာင္
အသက္ - ၄၆
ပညာအရည္အခ်င္း - သူနာျပဳ ဒီပလိုမာ။ ၀ိဇၹာဘဲြ႔ (စိတ္ပညာ)(အေ၀းသင္ တကၠသိုလ္)
လက္ရိွအလုပ္အကိုင္ - အကူ သူနာျပဳ (Assistant Nurse Grade 1)
လစာ - ၁၇၀၀

ကိုေဖေအာင္မွာ အရပ္ရွည္ရွည္ႏွင့္ အလြန္ရိုးသားၿပီး စိတ္ရင္း ေစတနာ ေကာင္းသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။ သူက အလုပ္ကို ေစတနာထားၿပီး လုပ္သည္။ သို႔အတြက္ တိုးတက္လမ္း ရိွသူတစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။ သူက ပညာတတ္တာခ်င္း အတူတူ၊ ျမန္မာျပည္မွ လာသူမ်ားမွာ အျခားႏိုင္ငံသားမ်ားေလာက္ အခြင့္အေရးမရ၊ ျမန္မာ သူနာျပဳမ်ားမွာ အျခားႏိုင္ငံ မွ လာေသာ သူနာျပဳမ်ားထက္ အေတြ႔အႀကံဳမ်ား၊ ပိုတတ္သည့္တိုင္ေအာင္ အလုပ္ထဲတြင္ အႏွိမ္ခံရေၾကာင္း စိတ္မေကာင္း စြာ ေျပာျပပါသည္။ ထုိသူမ်ားႏွင့္ တန္းတူ အခြင့္အေရး ရရန္ မိမိတို႔ဘက္က ပိုေတာ္၊ ပိုတတ္ေအာင္ အျမဲ ေလ့လာ ဆည္းပူးေနဘို႔ လုိေၾကာင္း ေျပာျပပါသည္။
ကိုေဖေအာင္မွာ သူတစ္ပါးအေပၚ ေမတၱာထားတတ္သူ ျဖစ္သျဖင့္ သူႏွင့္ သူ႔အလုပ္မွာ အလြန္မွ ဟပ္မိပါသည္။ ဂုဏ္ယူဘြယ္တစ္ခုမွာ ကိုေဖေအာင္က လူနာမ်ားအေပၚ ၀တ္ေက် ၀တ္ကုန္မွ် မဟုတ္ပဲ တကယ့္ ေစတနာ၊ ေမတၱာ အျပည့္ႏွင့္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ ေပးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သို႔အတြက္ သူ႔ေစတနာ၏ အက်ိဳးကို သူ မလဲြမေသြ ျပန္လည္ ခံစားရမည္ မုခ် ျဖစ္ပါသည္။ အျခားေသာ သူနာျပဳမ်ား အတုယူဘြယ္ ျဖစ္ပါ၏။
ေအာက္ပါ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားမွာ စင္ကာပူသို႔ လာေရာက္ အလုပ္လုပ္လုိေသာ၊ စင္ကာပူတြင္ ေရာက္ရိွလုပ္ကိုင္ ေနေသာ ျမန္မာ သူနာျပဳႏွင့္ သူနာျပဳအကူမ်ား အတြက္ အဖိုးတန္လိမ့္မည္ ဟု ယူဆပါသည္။

ကြ်န္ေတာ့္ ဇာတိကေတာ့ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ဘီလူးကြ်န္းကပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ဆယ္တန္းေအာင္ေတာ့ Nursing တက္တယ္။ Nursing သံုးႏွစ္တက္ၿပီး အေ၀းသင္ ဆက္တက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္စ၀င္ေတာ့ ၁၉၈၃ ႏို၀င္ဘာ။ အဲဒီတံုး က ရန္ကုန္ - မႏၱေလး အျမန္လမ္းေဖာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္း မွာ က်တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ က်န္းမာေရးဌာနကို အက်ဥ္းဦးစီးက on loan နဲ႔ ငွားလိုက္တဲ့ သေဘာေပါ့။ သူတို႔ ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္နဲ႔ သူနာျပဳ တစ္ေယာက္ ေခၚတယ္။ သူနာျပဳကို အမ်ိဳးသား သူနာျပဳပဲ ေခၚတာေပါ့။ အဲဒီမွာ ေဆးေထာင္မႉးဘ၀နဲ႔ ၃ ႏွစ္ လုပ္ခဲ့တယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ တာ၀န္က လမ္းေဖာက္ေနတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြရယ္၊ အက်ဥ္းသားေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ေထာင္ ၀ါဒါ ေတြရယ္ကို ေဆးကုသမႈ ေပးရတယ္။ အဲဒီတံုးက စခန္း ၆ ခု ရိွတယ္။ အဲဒီမွာ ဆရာ၀န္ႀကီး တစ္ေယာက္၊ လက္ေထာက္ ဆရာ၀န္ ႏွစ္ေယာက္၊ စခန္းတစ္ခုကို အမ်ိဳးသား သူနာျပဳ တစ္ေယာက္စီ ထားေပးတယ္။ ပင္မ စခန္းႀကီးမွာေတာ့ အမိ်ဳးသား သူနာျပဳ ေလးေယာက္၊ တာ၀န္ခံ ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္ ထားေပးတယ္။ အဲဒီမွာေတာ့ in patient (ေဆးရံု တက္ေရာက္ ကုသခံရသည့္ လူနာ) ေတြ လက္ခံတယ္။
သက္ဆိုင္ရာ စခန္းေတြက သူနာျပဳေတြက အက်ဥ္းသားေတြ ေနထိုင္မေကာင္း ျဖစ္ရင္ ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ေပး ရၿပီး ေဆးရံုတက္သင့္တယ္ ဆုိလည္း ပင္မ စခန္းမွာရိွတဲ့ ေဆးရံုကို တင္ေပါ့။ ေဆးရံုကလည္း ေကာင္းပါတယ္။ တကယ့္ ေဆးရံုႀကီးေတြ အတိုင္းပဲ။ ဆရာ၀န္ႀကီးက ညႊန္ၾကားခ်က္ေပး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က လုပ္ေပးေပါ့။ ဒီမွာေတာ့ Nursing Care နဲ႔ treatment ကိုပါ ပူးတဲြ လုပ္ရတယ္။
အဲဒီမွာ ၃ ႏွစ္လုပ္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ စိတ္ေရာဂါ အထူးကု ေဆးရံုႀကီးကို ေရာက္လာတယ္။ အဲဒီ ေဆးရံုမွာ Unit ႏွစ္ခု ရိွတယ္။ Psychiatric Unit နဲ႔ Narcotic Unit ။ ကြ်န္ေတာ္က Narcotic Unit မွာ က်တယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး လာျဖတ္တဲ့ လူနာေတြေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေရာက္ေတာ့ ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ဦးခန္႔ လက္ထက္။ အဲဒီမွာ ၂ ႏွစ္ၾကာတယ္။ အဲဒီကေန Psychiatric Unit ကို ေျပာင္းရတယ္။ စိတ္ေရာဂါသည္ေတြ ထားတဲ့အေဆာင္။ စင္ကာပူ အေခၚေတာ့ Long Stay, ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆီမွာေတာ့ Chronic Unit လို႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီမွာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ လုပ္ခဲ့တယ္။
အဲဒီေနာက္ေတာ့ မိသားစုနဲ႔ အတူေနခ်င္တာနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္ လွည္းကူးေဆးရံုကို ေျပာင္းလာခဲ့တယ္။ ေဆးရံုက ကုတင္ ၅၀ ဆန္႔ ေဆးရံု။ အဲဒီက်ေတာ့ ရိုးရိုး သာမန္ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ သူနာျပဳ လုပ္ငန္းေတြပဲ လုပ္ရတာေပါ့။ အဲဒီမွာ ၿမိဳ႔နယ္ က်န္းမာေရး ဆရာ၀န္ႀကီး၊ ၿမိဳ႔နယ္ က်န္းမာေရး အရာရိွ၊ ၿမိဳ႔နယ္ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳထဲမွာဆို ၿမိဳ႔နယ္ သူနာျပဳ ဆရာမ ႀကီးေပါ့။ သူက အဆင့္အျမင့္ဆံုးပဲ။ Blue Staff (S/N – Staff Nurse) လို႔ ေခၚတာေပါ့။ TN (Trained Nurse = ေလ့က်င့္ ထားၿပီးသား သူနာျပဳ) က စုစုေပါင္း ၅ ေယာက္။ အဲဒီမွာ ၁၂ ႏွစ္ေလာက္ လုပ္ၿပီး စင္ကာပူ ထြက္လာခဲ့တာပဲ။
စင္ကာပူမွာ လုပ္ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းက လွမ္းေခၚတယ္။ ဒီမွာ လာလုပ္ေပါ့။ အမိ်ဳးသမီးကလည္း ႏိုင္ငံျခား အေတြ႔ အႀကံဳယူထားရင္ ေကာင္းမယ္ ေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ စင္ကာပူထြက္ဘို႔ ျဖစ္လာတယ္။ လုပ္ရတာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ လြယ္ပါတယ္။ အဲဒီ သူငယ္ခ်င္းကို လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြ ေပးလုိက္ေတာ့ သူ႔ဟာသူ တင္တယ္။ ပိုက္ဆံလည္း သူ႔ဟာသူပဲ စိုက္ေပးထားလိုက္တာ။ ၆ လ ေလာက္ၾကာေတာ့ က်ၿပီ ဆိုေတာ့မွ ကြ်န္ေတာ္က ေကာက္ကက္ ထြက္လာလိုက္တာ။ သူငယ္ခ်င္းက စင္ကာပူ ေအးဂ်င့္နဲ႔ တင္ေပးတာ။ ေအးဂ်င့္ဖီး ၁၈၀၀ ေပးရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ စင္ကာပူထြက္လာေတာ့ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္။ Nursing Home မွာ လုပ္ရတယ္။ လခ ၄၅၀ ေပးတယ္။ ရာထူး ကေတာ့ Nursing Aid ေပါ့။ ဗမာျပည္က လာတဲ့သူေတြ အားလံုးကို သူတို႔က Nursing Aid ပဲ ေပးတာပဲ။ ၾကည့္ပါဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ဆို ဗမာျပည္မွာ လုပ္သက္ ၁၈ ႏွစ္ေလာက္ ရိွၿပီး အင္မတန္ လုပ္ငန္းအေတြ႔အႀကံဳ ရင့္က်က္ေနၿပီးသားကို ဒီလာေတာ့ Nursing Aid ပဲ ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ မတတ္ႏိုင္ဘူးေလ။
ကြ်န္ေတာ္ လုပ္ရတာ Tong Tat Home for Senior Citizen လို႔ ေခၚတယ္။ Geylang မွာရိွတယ္။ သူ႔အနားမွာ ဟိႏၵဴ ဘုရားေက်ာင္း တစ္ခု ရိွတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေအာက္မွာ HCA (Health Care Assistant) ရိွတယ္။ ေနာက္ၿပီး ကြ်န္ေတာ္တို႔။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အထက္မွာ Assistant Nurse။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ S/N ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ Sister ဆိုၿပီး အဆင့္ ဆင့္ ရိွတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔လုပ္ရတာကေတာ့ မိုးလင္းလာရင္ လူနာကို ေရခ်ိဳးေပးရတယ္။ ေဆးလိမ္းေပးရတယ္။ အ၀တ္ အစား လဲေပးရတယ္။ အစာမစားႏိုင္တဲ့သူေတြကို ခြံ႔ေကြ်းရတယ္။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ စားႏိုင္တဲ့သူေတြ က်ေတာ့ စားဘို႔ ေသာက္ဖို႔ စီစဥ္ေပးရတာေပါ့။ Nurse ေတြက ေဆးေပးသြားရင္ လူနာ ေဆးေသာက္မေသာက္ ၾကည့္ရတယ္။ ဒီအတိုင္း အျပားလိုက္မေသာက္ႏုိင္ရင္ အမံႈ႔ႀကိတ္ၿပီး ေရန႔ဲတိုက္ေပး ရတယ္။ ဒီက အေခၚနဲ႔ ဆိုရင္ Activity of daily living ေခၚတာ ေပါ့။ တစ္ေန႔စာ လူေတြ ေနထိုင္ လုပ္ကိုင္ရတဲ့ အလုပ္မွန္သမွ် အားလံုး လုပ္ေပးရတာေပါ့။ အဲဒီမွာက အသက္ႀကီးတဲ့ သူ ေတြကို ထားတာ။
အဲဒီ Nursing Home မွာ လူနာေပါင္း ၁၆၀ ရိွတယ္။ အမိ်ဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး ခဲြထားတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြကို အမ်ိဳးသား နာ့စ္ေတြၾကည့္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကို အမ်ိဳးသမီး နာ့စ္ေတြက ၾကည့္ေပါ့။ အမ်ိဳးသမီး Nursing Aid က ၆ ေယာက္ ရိွတယ္။ အမ်ိဳးသား Nursing Aid က ၆ ေယာက္ ဆိုေတာ့ စုစုေပါင္း ၁၂ ေယာက္ေလာက္ ရိွတယ္။ HCA က တစ္ဖက္ကို ၄ ေယာက္ နဲ႔ ၈ ေယာက္ ေလာက္ရိွတယ္။
ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တစ္ေယာက္ကို ပွ်မ္းမွ်ျခင္း လူနာ ၆ ေယာက္ ကေန ၁၀ ယာက္ေလာက္ ထိ ၾကည့္ရ တယ္။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အဖိုးႀကီး အဖြားႀကီးေတြ ဆိုရင္ေတာ့ သက္သာတာေပါ့။ သူတို႔ကိုေတာ့ independent case ေခၚတယ္။ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ မသယ္ႏိုင္ မ၀ယ္ႏိုင္တဲ့ အဖိုးႀကီး အဖြားႀကီးေတြဆိုရင္ေတာ့ ပင္ပန္းတာ ေပါ့။ မ်ားေသာအားျဖင့္လည္း အသက္ႀကီးတဲ့ သူေတြ လာတာ ဆိုေတာ့ မသယ္ႏိုင္ မ၀ယ္ႏုိင္ေတြ မ်ားပါတယ္ဗ်ာ။ ကိုယ့္ ဟာကိုယ္ လုပ္ႏုိင္တဲ့ သူေတြက်ေတာ့ အိမ္ေတြမွာပဲ ထားတာေပါ့။
အလုပ္ခ်ိန္ တစ္ေန႔ကုိ ၈ နာရီ၊ Tea Break ၁၅ မိနစ္၊ Lunch Break နာရီ၀က္ သတ္မွတ္ေပးတယ္။ တစ္ပတ္ကို တစ္ရက္နားရတယ္။ အိုတီ (overtime) မရိွဘူး။ ေဆးကုသစရိတ္ ေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ သြား နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆးကုသ စရိတ္ေတာ့ မေပးဘူး။ ေဆးရံုတက္တဲ့ အခေတြ ဘာေတြ သူတို႔ ေပးပါတယ္။
ေနတာကေတာ့ အဲဒီမွာပဲ ေနရတယ္။ စားတာလဲ အဲဒီက ေကြ်းတယ္။ မနက္စာကို ေပါင္မံု႔နဲ႔ မိုင္လိုတို႔ ေကာ္ဖီတို႔ ေကြ်းတယ္။ ႀကိဳက္သေလာက္ ယူစားလို႔ရတယ္။ ထမင္းစားတဲ့ အခ်ိန္ ထမင္းဆင္းစား။ ထမင္းစားခန္းထဲမွာ ထမင္းတို႔၊ ဟင္းတို႔ကို ထားေပးတယ္။ ဘူေဖးစားသလိုေပါ့။ ႀကိဳက္သေလာက္ ထည့္စားလို႔ ရတယ္။ စားတဲ့ အခ်ိန္ေတာ့ သတ္မွတ္ ထားတာေပါ့။ ဆုိပါေတာ့၊ ညစာဆို ည ၉ နာရီ ေနာက္ဆံုးထားၿပီး စားရမယ္ ေပါ့။
စားရေသာက္ရတာေတာ့ အဆင္ေျပပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တာ၀န္က်တဲ့ Home က Vegetarian Home (သက္သတ္လြတ္ ဘိုးဘြားရိပ္သာ) ဆိုေတာ့ အသီးအရြက္ ေတြပဲ စားရတာေပါ့။ သူတို႔ ဗုဒၶဘာသာကလည္း very strong ဗ်။ သက္သတ္လြတ္ဆို ဆီတို႔ ဆားတို႔ လံုး၀မပါရဘူး။ အသီးအရြက္ ေရလံုျပဳတ္ေပါ့ဗ်ာ။ အသီးအရြက္ေတြကို ေရနဲ႔ ေက်ာ္လိုက္တာ။ ေရနဲ႔ ဆိုေတာ့ ေက်ာ္ရာ ဘယ္ေရာက္ေတာ့မလဲ။ ျပဳတ္သလို ျဖစ္သြားတာေပါ့။ စားရတာေတာ့ ဘယ္တင္းတိမ္ မလဲ။ အိမ္ကပို႔တဲ့ အေၾကာ္အေလွာ္ ေလးေတြနဲ႔ စားရတာေပါ့။
သူတို႔ကသာ အသားမေကြ်းေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အိမ္ကယူလာတဲ့ အသားငါးေတြေတာ့လည္း စားလို႔ရပါတယ္။ ဒါေတာင္ ခုမွ စားလို႔ရတာ တဲ့။ အရင္တံုးက ဒီထဲမွာ စားခြင့္မျပဳဘူးလို႔ သိရတယ္။
Nursing Aid ကေန အလုပ္ႀကိဳးစားရင္ ဒီက Nursing Board ကလုပ္တဲ့ စာေမးပဲြေတြ ေျဖခြင့္ ျပဳတယ္။ Registered Nurse, Staff Nurse စသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို ေျဖခြင့္ရဘို႔ကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ခဲယဥ္းတယ္။ နံပါတ္ (၁) က ကုမၸဏီက ႀကိဳက္ရမယ္။ နံပါတ္ (၂) က ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ အဲဒီစာေမးပဲြကို ေျဖဘို႔ Qualify ျဖစ္ရမယ္။ အဲေတာ့မွ ေျဖခြင့္ရိွတယ္။ ေျဖတာက ကုမၸဏီ sponsor နဲ႔ ေျဖရတာ။ ကုမၸဏီ sponsor မလုပ္ေပးပဲ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ေျဖခ်င္ပါတယ္ ဆိုလို႔ မရဘူး။ အဲဒီ စာေမးပဲြ ေအာင္ရင္ Assistant Nurse ျဖစ္တယ္။ Registered Nurse မျဖစ္ေသးဘူး။ အဲဒီမွာ လုပ္လို႔ ၂ ႏွစ္ျပည့္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ကို အဲဒီ စာေမးပဲြ ေျဖခြင့္ေပးတယ္။ စာေမးပဲြ၀င္ဘို႔ အစိုးရက စရိတ္ေပးတာ။ က်န္တဲ့ပိုက္ဆံကိုလည္း ကုမၸဏီက စိုက္ေပးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က တစ္ျပားမွ မေပးရဘူး။
ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ အဲဒီမွာ အလ်င္က ဗမာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ လုပ္ခဲ့ေသးတယ္။ သူ႔ကို စာေမးပဲြ ၀င္ေျဖခိုင္း တယ္။ သူ စာေမးပဲြမေအာင္ေတာ့ မင္းတို႔ ဗမာေတြ အဂၤလိပ္စာ ညံ့တယ္ ဆုိၿပီး ဗမာေတြကို စာေမးပဲြ ၀င္ခြင့္မေပးေတာ့ ဘူး။ အဲဒီေနာက္ သံုးႏွစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အမိ်ဳးသား သူနာျပဳႏွစ္ေယာက္ ေရာက္လာတယ္။ ဗမာေတြက အလုပ္ေတာ့ ႀကိဳးစားပါရဲ့။ အဂၤလိပ္စာ ညံ့ၿပီး communication မေကာင္းေတာ့ သူတို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အထင္ေသးတဲ့ မ်က္လံုးနဲ႔ပဲ ၾကည့္တာပဲ။
ဒါေပမဲ့ တစ္ခုရိွတာက လက္ေတြ႔လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔က သူတို႔ထက္ အမ်ားႀကီးသာတယ္။ ဆိုေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံသား supervisor ေတြက အျမဲတမ္း အကဲခတ္ေနတာ။ ဘယ္သူ ႀကိဳးစားသလဲ။ အေျခအေနေကာင္းသလဲ ေပါ့။ အလုပ္လဲ ႀကိဳးစားတယ္။ လုပ္ငန္းလည္း ကြ်မ္းက်င္ရမယ္။ လူနာေတြေပၚမွာလည္း ေစတနာ ေကာင္းရမယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ အဲဒီမွာ အရမ္းႀကိဳးစားခဲ့ရတယ္။ အခ်ိန္ေတြ၊ အင္အားေတြ၊ ဘ၀ေတြ အမ်ားႀကီး ေပးဆပ္ခဲ့ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစားမွန္းသိေတာ့ ေရာက္ၿပီး တစ္ႏွစ္ခဲြေလာက္ အၾကာမွာ အဲဒီက Staff Nurse ဆရာမႀကီးက ေခၚေျပာတယ္။ မင္းတို႔ အဂၤလိပ္စာ ႀကိဳၿပီး ျပင္ဆင္ထားပါ။ မင္းတို႔ ဗုဒၶဘာသာေတြပဲ။ အရင္တံုးက လူေတြက ညံ့တဲ့ အတြက္ စာေမးပဲြ ၀င္ခိုင္းလိုက္လုိ႔ မေအာင္တဲ့အခါ ငါ မ်က္ႏွာပ်က္ရတယ္။ ခု မင္းတို႔ စာေမးပဲြ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစား ထားပါ လို႔ ေျပာတယ္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း ၀မ္းသာတာေပါ့။ ဒါမ်ိဳး အခြင့္အေရးက လြယ္လြယ္နဲ႔ ရတာမဟုတ္ဘူး။ ဟုတ္ကဲ့၊ ေက်းဇူး အမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ လို႔ ေျပာၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္ အတြင္းမွာ ေမးခြန္ေဟာင္းေတြ လိုက္စု။ က်က္ရ မွတ္ရ တာေပါ့။ ဆယ္ရက္ေလာက္ၾကာေတာ့ ဒုတိယ အႀကီးဆံုး က ေဆးရံုထဲမွာ လမ္းေလွ်ာက္လာရင္း မင္း စာေရာဖတ္ရဲ့လား လို႔ ေမးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ျပင္ထားတာ ဆုိေတာ့ မင္းတို႔သာ ခြင့္ျပဳမယ္ ဆုိရင္ ေရွ႔လ စာေမးပဲြ ၀င္လို႔ ရၿပီ လုိ႔ ရဲရဲတင္းတင္း ေျပာလုိက္တယ္။ သူ အဲဒီမွာ အရမ္း အံ့ၾသသြားတယ္။ မင္း ေမးခြန္းေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ သိလို႔လား လို႔ ေမးေတာ့ မင္းတို႔ ေမးခြန္းေတြအားလံုးက ငါတို႔ ႏိုင္ငံမွာ ငါတို႔ လက္ေတြ႔လုပ္ထားတဲ့ ေမးခြန္းေတြပဲ။ ဘာမွ မေျဖႏုိင္ စရာ မရိွဘူး လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။ ဟုတ္လည္း ဟုတ္တယ္ေလ။
လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ တကယ္ လုပ္ထားတဲ့ သူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ဆို ဘာမွ မခက္ဘူး။ သူတို႔က အလုပ္ကို ဘယ္ ေလာက္နားလည္သလဲ၊ ကြ်မ္းက်င္သလဲ လို႔ ေမးထားတာကိုး။ တကယ္ လုပ္တဲ့သူသာ ဆုိ ဒါ လြယ္လြယ္ကေလး ေျဖလို႔ ရတယ္။ ေမးခြန္းအားလံုးက Multiple Choice (မွားမွန္ေရာေထြး၊ အမွန္ေရြး) ပဲ။ လက္ေတြ႔လည္း လုပ္ထားမယ္။ အဂၤလိပ္ စာလည္း ကြ်မ္းက်င္မယ္ဆို ေအာင့္ကုိေအာင္တယ္။
ဒီမွာက ဗမာျပည္မွာလို အကုန္ က်က္ထားစရာမွ မလိုပဲ။ အေျဖကို ျမင္ေနရတာကို။ အေျဖက ဘာလဲ ဆိုတာ သိဘို႔ပဲ လုိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အိေယာင္၀ါးေတာ့ သြားလုပ္လို႔ မရဘူးေပါ့။ ေပးထားတဲ့ အေျဖေတြ အားလံုးက ဆင္တူယိုးမွား ေလးေတြခ်ည္း ဆုိေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိဘဲ ရမ္းေျဖတဲ့သူ ဆိုရင္ေတာ့ က်မွာပဲ။
အဲဒီ ဆရာမႀကီးက သူ sponsor လုပ္ထားတာ ဆုိေတာ့ ကာယကံရွင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ထက္ေတာင္ ပိုၿပီး စိတ္ပူ ေနေသးတယ္။ သူက ဗမာဆို အရမ္းႀကိဳက္တာ။ ဗမာေတြက ႀကိဳးႀကိဳးစားစား လုပ္တယ္။ ေစတနာေကာင္းတယ္ ဆုိေတာ့ သူ ဗမာေတြကို လက္မလႊတ္ခ်င္ဘူး။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ စာေမးပဲြေျဖၿပီးေတာ့ သူ ျပဴးျပဴးျပာျပာနဲ႔ လာေမးတယ္။ ဘယ့္နဲ႔လဲ ေပါ့။ အစ္မ ဘာမွ မပူပါနဲ႔၊ ေသခ်ာေပါက္ ေအာင္ပါတယ္ ဆိုေတာ့ သူ ၿပံဳးၿပံဳး ၿပံဳးၿပံဳး နဲ႔။
တစ္လေလာက္ၾကာေတာ့ ေအာင္စာရင္းထြက္တယ္။ ခါတိုင္းဆို သူရံုးကို ၉ နာရီေလာက္မွ အၿမဲေရာက္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေအာင္စာရင္းထြက္တဲ့ေန႔မွာ သူရံုးကို အေစာႀကီး ေရာက္ခ်လာတယ္။ မနက္ ၇ နာရီေလာက္မွာ သူ ရံုးကို ၀မ္းသာအားရနဲ႔ ေျပးလာၿပီး နင္တို႔ေအာင္ၿပီ၊ နင္တို႔ေအာင္ၿပီ တဲ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ထက္ေတာင္ သူက ပိုေပ်ာ္ေနေသးတယ္။
ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ေအာင္မွာပဲ လို႔ တြက္ထားတာကိုး။ ကြ်န္ေတာ္ စာေမးပဲြေအာင္ေတာ့ အဲဒီ Home မွာ ေနာက္ေရာက္လာတဲ့ ဗမာေတြဆို အကုန္စာေမးပဲြ ေျဖခြင့္ေပးတာပဲ။
စာေမးပဲြက မခဲယဥ္းပါဘူး။ အေျခခံ သူနာျပဳစုနည္းေတြ သိရင္ ေအာင္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဒီပလိုမာ သင္တန္း သံုးႏွစ္သင္ထား ေပးတာနဲ႔ ေကာင္းေကာင္း လံုေလာက္ပါတယ္။ လက္ေတြ႔လည္း လုပ္ဖူးထားရမယ္ ေပါ့။
စာေမးပဲြ ေျဖၿပီး ငါးလ၊ ေျခာက္လေလာက္ အဲဒီမွာ ကြ်န္ေတာ္ ဆက္လုပ္လိုက္ေသးတယ္။ ေနာက္ေတာ့ အဲဒီက ထြက္ၿပီး ဗမာျပည္ ျပန္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာတင္ ၃ ႏွစ္ေက်ာ္ ၾကာခဲ့တယ္။ ဗမာျပည္မွာ သံုးႏွစ္နီးပါး ေနလိုက္ေသးတယ္။
ခု ေနာက္တစ္ေခါက္ ျပန္ေရာက္လာတာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ။ ခု ေနာက္တစ္ေခါက္ ျပန္လာခ်င္တယ္ ဆုိေတာ့ စင္ကာပူမွာ လုပ္ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းက မင္း ဒီတစ္ခါေတာ့ ေဆးရံုမွာပဲ လုပ္ပါကြာ ဆိုၿပီး အလုပ္ရွာေပးတယ္။ ရွာတယ္ ဆုိတာလည္း ေအးဂ်င့္နဲ႔ ရွာရတာပါပဲ။ ေဆးရံုေတြကေတာ့ ေအးဂ်င့္ေတြကေန ရွာရတယ္။ ေအးဂ်င့္ဖီးက ၂၀၀၀ ေပးရ တယ္။ ဒါေတာင္ ဒီဟာ ေတာ္ေတာ္ သက္သာတယ္ ေခၚရမယ္။ ခု Nursing Aid နဲ႔ လာတဲ့သူေတြ ၃၅၀၀ ေပးရတယ္ ၾကားတယ္။
ကြ်န္ေတာ္ စင္ကာပူလာမယ္ လို႔ သူငယ္ခ်င္းကို ေျပာလိုက္တဲ့ အခိ်န္နဲ႔ အလုပ္ရတဲ့ အခ်ိန္ဆို တစ္လေလာက္ပဲ ေစာင့္လုိက္ရတယ္။ အရမ္းျမန္တယ္။ တခ်ိဳ႔က်ေတာ့လည္း ကိုယ့္ဟာကိုယ္ visit နဲ႔ လာၿပီး အင္တာဗ်ဴးၾကတဲ့ သူေတြ လည္း ရိွတယ္။
ခုတစ္ေခါက္ ကြ်န္ေတာ္ျပန္လာတာ Gleneagles Hospital မွာ။ အဲဒီ ေဆးရံုက Parkway Health Group ေအာက္မွာ။ Parkway ေအာက္မွာ ေဆးရံု သံုးရံုသံုးရံု ရိွတယ္။ Gleneagles ရယ္၊ East Shore ရယ္၊ Mount Elizabeth ရယ္ ေပါ့။ အဲဒီမွာ AN (Assistant Nurse) နဲ႔ ၀င္လုပ္တာ ၂ ႏွစ္ခဲြေလာက္ ၾကာတယ္။ လခက Basic Pay က ၁၃၀၀ ေက်ာ္၊ တျခား allowance ေတြနဲ႔ ေပါင္းလိုက္ရင္ ၁၆၀၀ နီးပါးေလာက္ ရတယ္။ တစ္ပတ္ကို ၆ ရက္၊ တစ္ရက္ကို ၈ နာရီ ဆင္းရ တယ္။ သူတို႔ဆီမွာလည္း Tea Break ၁၅ မိနစ္၊ ေန႔ခင္း ထမင္းစားခ်ိန္ နာရီ၀က္ ပဲ ေပးတာပါပဲ။
Nurse Aid နဲ႔ Assistant Nurse နည္းနည္းေတာ့ ကြာတယ္ဗ်။ AN က်ေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံ Nurse စာရင္း ၀င္သြား ၿပီ ဆိုေတာ့ Nursr Aid ေတြလို ေရာရာေသာင္းေျပာင္း အကုန္ မလုပ္ရေတာ့ဘူး။ Nurse ေတြ လုပ္ရမဲ့ အလုပ္ပဲ သီးသန္႔ လုပ္ရေတာ့တယ္။
ကြ်န္ေတာ္က ခဲြခန္းမွာ တာ၀န္က်တယ္။ အဲဒီမွာ ကြ်န္ေတာ္က ခဲြမဲ့၊ စိတ္မဲ့ ပစၥည္းကိရိယာေတြ ျပင္ဆင္ေပးရမဲ့ အဖဲြ႔ထဲမွာ ပါေတာ့ ဆရာ၀န္ေတြ ခဲြစိတ္ခန္း ၀င္ေတာ့မယ္ ဆုိရင္ သူတို႔လိုတဲ့ ပစၥည္းေတြ အဆင္သင့္ ျပင္ထားေပးရတယ္။ ေနာက္ေန႔ခဲြမဲ့ လူနာအတြက္ ဒီေန႔ကတည္းက ခဲြခန္းတြန္းလွည္းေပၚမွာ လိုတဲ့ ပစၥည္းေတြ အဆင္သင့္ ျပင္ထားေပးရ တယ္။ ဥပမာ - Hernia ခဲြမယ္ ဆိုရင္ ဘာပစၥည္းေတြ လိုမယ္ဆိုတာကို Trolley တစ္ခုမွာ တင္ေပးထားရ တာေပါ့။
ဘာေတြ ဘယ္ေန႔မွာ ခဲြမလဲ ဆုိတာ ေအာက္မွာ reception department မွာ ေၾကျငာေပးထားတယ္။ မနက္ ၁၀ နာရီ ဆို ကြန္ျပဴတာ password ထြက္လာၿပီ။ အဲဒီ ကြန္ျပဴတာထဲမွာ သြားၾကည့္ၿပီး လုိတာေတြ ျပင္ထားရံုပဲ။ လူနာေတြ ကို ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ရတာေတာ့ မရိွေတာ့ဘူး။ one duty မွာ ၈ နာရီ။ morning duty ဆိုရင္ မနက္ ၇ နာရီကေန မြန္းလဲြ ၂ နာရီခဲြ ထိ၊ ညေနပိုင္း က်ေတာ့ ေန႔လည္ ၁ နာရီခဲြကေန ည ၉ နာရီထိ၊ ညပိုင္းက်ေတာ့ ည ၉ နာရီကေန မနက္ ၇ နာရီ ထိ။ အလွည့္က် ၀င္ရတာေပါ့။
လခကို ႏွစ္ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ တိုးေပးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တံုးက ၂ ႏွစ္ျပည့္ေတာ့ ၅၀ တိုးေပးတယ္။ အဲဒီမွာ ၂ ႏွစ္ခဲြ လုပ္ၿပီးေတာ့ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္က ေဆးရံုတစ္ခုမွာ အလုပ္ေတြ ေခၚေနတယ္ ဆိုလို႔ သြားစံုစမ္းၾကည့္လုိက္ေတာ့ သူတို႔က form ျဖည့္ခိုင္းတယ္။ ေနာက္ အင္တာဗ်ဴးေခၚၿပီး အေရြးခံရတယ္ ေပါ့။
အဲဒီက ဘာလို႔ ထြက္လာရသလဲ ဆိုေတာ့ လုပ္ရတာ အဆင္ေျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွ႔မွာ တက္လမ္း ပိတ္ေန တယ္။ ေနာက္ထပ္ တစ္ဆင့္တက္ဘို႔ ဘယ္ေလာက္ ေစာင့္ရမလဲ မသိဘူး။ ေဆးရံုက ေသးတဲ့အခါက်ေတာ့ ရာထူး တစ္ ေနရာ လြတ္ဘို႔ သိပ္မလြယ္ဘူး။ အၾကာႀကီး ေစာင့္ရမွာ။ အဲဒါေၾကာင့္ ပိုၿပီးႀကီးတဲ့ ေဆးရံုကို ေျပာင္းရတာ။
အဲဒီမွာ လခ ၁၇၀၀ ေလာက္ရတယ္။ Allowance အပါအ၀င္ေပါ့။ ဟို ေဆးရံုတံုးက AN2 ေပးတယ္။ ခု ဒီေဆးရံု က်ေတာ့ AN1 (Assistant Nurse Grade 1 - အကူသူနာျပဳ အဆင့္ ၁) ေပးတယ္။ ဘာကြာလဲ ဆိုေတာ့ AN အျဖစ္နဲ႔ စ ၀င္၀င္ခ်င္းမွာ လုပ္ငန္းအေတြ႔အႀကံဳအရ AN2 ပဲ ေပးတယ္။ အဲဒီက ၂ ႏွစ္ျပည့္ေတာ့ AN1 ကို တိုးေပးတယ္ ဆိုပါေတာ့။
AN1 ျဖစ္ၿပီး လုပ္သက္ တစ္ႏွစ္ရရင္ SRN (Singapore Registered Nurse) ေျဖလို႔ရၿပီ။ ကိုယ့္ရဲ့ လုပ္ရည္ ကိုင္ရည္ (work performance) ကို ၾကည့္ၿပီး ေဆးရံုကပဲ sponsor လုပ္ေပးတာ။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ Nursing field တစ္ခုလံုးက ေဆးရံု sponsor နဲ႔ ေျဖၾကတာ မ်ားတာပဲ။ ကြ်န္ေတာ္ သိရသေလာက္ အျပင္ကေန ေျဖတယ္လို႔ မၾကားမိဘူး။
ဒီမွာ ITE (Institute of Technical Education) က ဆင္းလာတဲ့ သူေတြကို AN အေနနဲ႔ စေပးတယ္။ Poly-technic က ဆင္းတဲ့သူေတြက် SN2 တန္းေပးတယ္။ သူတို႔က ဒီပလိုမာ ရတဲ့သူေတြေပါ့။ ေနာက္မွ SN1၊ အဲဒီ ေနာက္မွ Senior SN ဆိုၿပီး အဆင့္ဆင့္ တက္သြားရတယ္ေပါ့။ ဒီပလုိမာ ၿပီးရင္ Advance Diploma ဆက္တက္လို႔ ရတယ္။ အဲဒီ အပိုင္းက်ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္လည္း ေသေသခ်ာခ်ာ မသိေတာ့ဘူး။

မွတ္ခ်က္။ ။ Nursing ဘာသာရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာအမ်ားစု တက္ေရာက္ေနေသာ Ngee Ann Polytechnic တြင္ Diploma in Health Sciences (Nursing) သင္တန္းမ်ားေပးပါသည္။ သံုးႏွစ္ သင္တန္းျဖစ္ၿပီး ေဆးခန္းမ်ားတြင္ ၄၅ ပတ္ လက္ေတြ႔ သင္တန္း ဆင္းရပါသည္။ ထိုသင္တန္းၿပီးလွ်င္ Staff Nurse အလုပ္ ရပါမည္။ ထိုမွ တစ္ဆင့္ Advanced Diploma သို႔မဟုတ္ Bachelor Degree (B.Sc – Nursing) သင္တန္း ဆက္တက္ၿပီး သင္တန္းၿပီးပါက Nurse Manager သို႔မဟုတ္ Nurse Clinician ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ထိုမွ ဆက္၍ Master, Ph. D သင္တန္းမ်ား ဆက္တက္မည္ ဆိုပါက Assistant Director, Director မ်ားထိ ျဖစ္ႏိုင္ရန္ အလားအလာ ရိွပါသည္။ ေအာက္ပါ အင္တာနက္ website တြင္ ၀င္ေရာက္ ေလ့လာႏုိင္ပါသည္။
Ref: http://www.np.edu.sg/hs/courses/hsn/Pages/HSN.aspx

အျမင့္ဆံုး ရာထူးအေနနဲ႔ Nursing Director အထိ ရိွတယ္။ SRN ျဖစ္ၿပီ ဆိုရင္ လခ ၂၅၀၀ ကေန ၃၀၀၀ ထိ ရႏိုင္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ဗမာေတြထဲက အဲဒီလို အလုပ္လုပ္ရင္း ေက်ာင္းတက္ၿပီး တက္သြားတဲ့ သူေတြဆို Nursing Manager ထိ ရိွတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္သေဘာ အရေတာ့ ကိုယ္ ဘယ္ေနရာမွာပဲ က်က်၊ ကိုယ္က်ရာေနရာမွာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ ေစတနာ ထားၿပီး လုပ္ေပးဘို႔ပဲ။ ဘယ္သူေတြ ဘာပဲေျပာေနေန ကိုယ့္အလုပ္ကို တာ၀န္ေက်ေအာင္ လုပ္ေပးၾကရမယ္။ Nurse ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အင္ဂ်င္နီယာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ စာရင္းကိုင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ေနရာမွာပဲ ျဖစ္ေန၊ ျဖစ္ေန။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ဗမာေတြ ဟာ လူညံ့ေတြ မဟုတ္ဘူး၊ ဒီလိုထူးခြ်န္ ထက္ျမက္တဲ့သူေတြ ျဖစ္တယ္ ဆုိတာ ျပဘို႔ အေရးႀကီးတယ္။ အဲဒါ အင္မတန္မွ အေရးႀကီးတယ္။ ကိုယ့္ ဗမာ ဆိုတဲ့ နာမည္လည္း ေကာင္းမယ္။
ကြ်န္ေတာ္ ေနာက္ေရာက္လာတဲ့ ေကာင္ေလးေတြ ေကာင္မေလးေတြကို ေျပာျပတယ္။ ပထမဦးဆံုး ကိုယ့္ရဲ့ ဂုဏ္ သိကၡာကို ထိန္းရမယ္။ ဒုတိယ ကိုယ့္ Nursing ရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိန္း၊ တတိယ ကိုယ့္ ႏုိင္ငံနဲ႔ လူမိ်ဳးရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာ ကို ထိန္း။ အဲဒီလို ေျပာျပတယ္။ လူ႔ေအာက္ႀကိဳ႔လို႔ မေသဘူး။ ကိုယ္မသိလို႔ ကိုယ့္ကို လာျပေပးတဲ့သူဟာ ကိုယ့္ဆရာပဲ။ ကိုယ္က ေအာက္က်ခံၿပီး သူတို႔ဆီက ပညာယူရမယ္။
ကြ်န္ေတာ္ ဆရာေတာ္ ဦးဇ၀န ေဟာတဲ့တရား သိပ္ႀကိဳက္တယ္ဗ်ာ။ ဆိုးတဲ့လူလည္း ဆရာပဲ၊ ေကာင္းတဲ့ လူလည္း ဆရာပဲ တဲ့။ ဆိုးတဲ့လူ ဘာျဖစ္လို႔ ဆရာျဖစ္ရတာလဲ။ သူ႔အဆိုးေတြ ကိုယ္မယူဘို႔ နမူနာယူရမယ္။ ဒါဟာ ဆရာပဲ။ ဥပမာ - ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ အလုပ္ထဲမွာ ဘာေတြ႔ရလဲ ဆိုေတာ့ တစ္ေယာက္က အရမ္းအလုပ္ႀကိဳးစားလို႔ နာမည္ ေကာင္း ရေနၿပီ၊ တက္ေတာ့မယ္ ဆုိရင္ စိတ္ယုတ္မာ ရိွတဲ့သူက အဲ ဟိုတစ္ေယာက္ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ထုတ္ထားတဲ့ ပစၥည္း ကို ယူၿပီး ေဖ်ာက္ပစ္လိုက္တယ္။ ဟိုလူ႔မွာ အရမ္း ဒုကၡေရာက္တယ္၊ ဒါ တမင္သက္သက္ ယုတ္မာတာ။ အဲဒါကို ကိုယ္သိရင္ သူ႔လိုမလုပ္နဲ႔၊ မလုပ္ျဖစ္ေအာင္ သတိထား။ သူ႔ အကုသိုလ္ကံ သူ႔ျပန္ အက်ိဳးေပးလိမ့္မယ္။ သူ မဟုတ္တဲ့ လမ္းကို သြားေနတယ္ ဆိုတာ ကိုယ့္ကို လမ္းျပေနတာ။ အဲဒါကို ကိုယ္က ယူတတ္ရမယ္။
ေနာက္ၿပီး အလုပ္ဆိုတာ တစ္ဦးေကာင္း တစ္ေယာက္ေကာင္း လုပ္လို႔ မရဘူး။ Team Work (အဖဲြ႔လိုက္ လုပ္ရေသာ အလုပ္) အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ အားလံုး တက္ညီလက္ညီ လုပ္ၾကမွ လုပ္ငန္း အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔မွာ။ အဖြဲ႔ထဲမွာ ကပ္ဖဲ့ ယပ္ဖဲ့ လုပ္တတ္တဲ့သူ ပါလာရင္ သြားၿပီ။ အဲဒါ အလုပ္ကို မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ complain (ျပစ္တင္ေ၀ဖန္) လုပ္ေနရံုနဲ႔ အလုပ္ၿပီးမွာ မဟုတ္ဘူး။ မိသားစု စိတ္ဓါတ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ၾကရမယ္။
ကြ်န္ေတာ္ ခု လုပ္တဲ့ Wood Bridge Hospital ဆိုရင္ စိတၱဇ ေဆးရံု။ ေဆးရံုရဲ့ ေရွ႔မွာ ေျမာင္းကို ျဖတ္ေဆာက္ ထားတဲ့ သစ္သားတံတားေလး ရိွတယ္။ အဲဒီ တံတားေလးကို အစဲြဲျပဳ ေခၚတာေပါ့။ စင္ကာပူမွာေတာ့ Mental Hospital လို႔ ေခၚတယ္။ ခုေတာ့ IMH (Institute of Mental Health) လို႔ ေျပာင္းေခၚတယ္။ ဗမာျပည္က ရြာသာႀကီး စိတ္က်န္းမာေရး ေဆးရံုလို ဟာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီေဆးရံုက်ေတာ့ လူနာေတြကို ပိုၿပီး ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ ေပးရတာေပါ့။
အရင္ ရိုးရိုးေဆးရံုက်ေတာ့ လူေတြက လူေကာင္းေတြ။ သူတို႔ဟာ သူတို႔ လုပ္ၿပီး သူတို႔ မလုပ္ႏိုင္တာက်မွ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ လုပ္ေပးရတာ။ ခု စိတၱဇ ေဆးရံုက်ေတာ့ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ ဘာမွန္းကို မသိတာ။ သူတို႔ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ဘာလုပ္ေနမွန္းလည္း မသိ။ ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔က သူတို႔ ေ၀ယ်ာ၀စၥ မွန္သမွ် အကုန္လံုးကို လုပ္ေပးရတာ။

Life is very short, Time is very fast တဲ့။ ကြ်န္ေတာ့္ ခံယူခ်က္က ဘာလဲ ဆိုေတာ့ ကိုယ္ အသက္ရွင္ေနတံုး ကေလးမွာ ကိုယ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ ဟာကို အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးခ်င္တယ္။ ဘ၀ဆုိတာ အင္မတန္ တိုေတာင္းတာ ကိုး။ အဲဒီ စိတ္ မူမမွန္တဲ့ လူေတြက်ေတာ့ ျပဳစုယုယမဲ့သူ အမွန္တကယ့္ကို လိုေနတာ။ ေကာင္းတဲ့လူေတြဟာဗ်ာ၊ ေနမေကာင္းတံုးသာ ေဆးရံုလာတက္တာဗ်။ ေကာင္းသြားတာနဲ႔ အိမ္ျပန္ၾကမဲ့သူခ်ည္းပဲ။ အိမ္မွာ သူတို႔ကို ျပဳစုယုယမဲ့သူ က အဆင္သင့္ေစာင့္ေနၿပီးသား။
ခု ဒီ စိတၱဇ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ က်ေတာ့ ပတ္၀န္းက်င္က ကိုက သူတို႔ကို အရူးလို႔ ျမင္ေနတာကိုး။ ဘယ္သူကမွ အေပါင္းအသင္း မလုပ္ခ်င္။ မေကြ်းခ်င္၊ မေမြးခ်င္။ ျပဳစုဘို႔ ဆိုတာ ေ၀လာေ၀းေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ဘ၀ဟာ အင္မတန္မွ သနား စရာ ေကာင္းတယ္။ သူတို႔မွာ ေမတၱာ ငတ္ေနတယ္။ ၾကင္ၾကင္နာနာ ဆက္ဆံမဲ့သူ မရိွဘူး။
ကြ်န္ေတာ္ ဒီအလုပ္ေလွ်ာက္ေတာ့ အဲဒီက ဒါရိုက္တာက ေမးတယ္။ မင္း ဘာလို႔ ဒီ ေနရာက ဒီ အလုပ္ကိုမွ ေရြး တာလဲ တဲ့။ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ ျပန္ေျဖလိုက္တယ္။
သူတို႔ဟာ Acute Hospital ေတြလို မဟုတ္ဘူး။ Acute Hospital ေတြ ဆိုတာ ေနမေကာင္းတဲ့ ခဏသာ ေဆးရံု လာတက္တာ။ ေဆးရံုတက္ေနတဲ့ တစ္ခ်ိန္လံုးလည္း အိမ္က လာၾကည့္တယ္။ အနားမွာ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မဲ့ မိသားစု၀င္ တစ္ဦးဦး၊ ဒါမွမဟုတ္ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြ ရိွေနမွာ မုခ်။ ေဟာ၊ ေကာင္းသြားၿပီ ဆိုေတာ့လည္း အိမ္ျပန္မယ္၊ မိသားစုနဲ႔ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနရတယ္။ ေစာင့္ေရွာက္မဲ့ ၾကင္နာမဲ့သူ ရိွတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဒီ စိတၱဇ လူနာေတြ က်ေတာ့ တခ်ိဳ႔တေလပဲ ကိုယ့္ေ၀ယ်ာ ၀စၥကိုယ္ လုပ္ႏုိင္တာ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေတာ့ နာ့စ္ ေတြကပဲ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ရတာ။ သူတို႔ကို လာၾကည့္မဲ့သူ မရိွဘူး။ သူတို႔အနားမွာေနၿပီး ေစာင့္ေရွာက္မဲ့၊ ျပဳစု၊ ယုယမဲ့သူ မရိွဘူး။ ဒီေတာ့ သူတို႔အတြက္ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္မဲ့သူ လုိတယ္။ ေမတၱာေစတနာ ထားၿပီး ေႏြးေထြးမႈ ေပးမဲ့သူ လိုတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ငါ သူတို႔ကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ဘုိ႔ ေရာက္လာခဲ့တာပဲ လုိ႔ ျပန္ေျဖလိုက္တယ္။ ဆရာ၀န္ႀကီးလည္း သေဘာေတြက်သြားၿပီး ကြ်န္ေတာ့္ကို တန္းခန္႔လိုက္ေတာ့တာပဲ။
လူနာေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႔က်ေတာ့ စားလို႔ စားရေကာင္းမွန္း မသိ။ အိပ္လို႔ အိပ္ရေကာင္းမွန္း မသိ။ သူတို႔ကို ေခ်ာ့ေမာ့ေကြ်း။ နား၀င္ေအာင္ ရွင္းျပ လုပ္ရတယ္။ ကိုယ္ေစတနာထားရင္ ထားသလို ကုသိုလ္ေတြ အျမဲရေနတဲ့ ေနရာပဲ။ သူတို႔ဟာ ေမတၱာငတ္ေနၾကတယ္။ ဘယ္သူကမွ အေပါင္းအသင္း မလုပ္ခ်င္ၾကဘူး။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ဘယ္ဘ၀က လာခဲ့ၾကမွန္း မသိသလို ဘယ္ဘ၀ကို သြားၾကရမယ္မွန္းလဲ ဘယ္သူမွ မသိႏုိင္ၾကဘူး။ ကိုယ့္သမိုင္းကို ကိုယ္ေရးေနတာပဲ။ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္တတ္သေရြ႔ ကိုယ့္အတိုင္းအတာနဲ႔ကိုယ္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၾကရမယ္။
ဗမာျပည္ကေန စင္ကာပူကို အလုပ္လာလုပ္ၾကေတာ့မယ္ ဆုိရင္ ပထမဦးဆံုး လုပ္ရမွာက အဂၤလိပ္စာကို ေကာင္းေကာင္း ေလ့လာခဲ့ပါ လို႔ မွာခ်င္တယ္။ အေျပာေရာ၊ နားေထာင္တာေရာ၊ အဖတ္ေရာ၊ အေရးေရာ။ ေသေသခ်ာ ခ်ာ တတ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္။ အဂၤလိပ္လို ေကာင္းေကာင္းမတတ္လို႔ သူတို႔ကို ျပန္မေျပာႏုိင္၊ သူတို႔ေျပာတာ ေရေရ လည္လည္ နားမလည္ ဆုိရင္ သူတို႔ေျပာတိုင္း ခံေနရမယ္။
ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ္တိုင္ ေသေသခ်ာခ်ာ တတ္ဘို႔လိုတယ္။ လက္မွတ္ကေလး တစ္ခု ရရံုမွ် မဟုတ္ပဲ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္းခြင္မွာပါ က်က်နန တတ္တတ္ကြ်မ္းကြ်မ္း ျဖစ္ေအာင္ ေလ့လာဘို႔ လိုပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ ကိုယ္ပဲ ဒုကၡ ေရာက္မယ္။
ေနာက္တစ္ခုက ေစတနာထားၿပီး လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ ေရသာခို အေခ်ာင္လိုက္ေနလို႔ကေတာ့ တစ္သက္လံုး တိုးတက္မွာ မဟုတ္ဘူး ဆုိတာ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ေစတနာထားၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ အတုိက္အခိုက္ရိွသည္ ျဖစ္ေစ၊ အၿပိဳင္ အဆိုင္ရိွသည္ ျဖစ္ေစ၊ ကုသိုလ္ကံဟာ ကိုယ့္ဘက္မွာ အျမဲရိွေနလိမ့္မယ္။ သူတို႔ ဘယ္လိုတိုက္ခိုက္ေနပါေစ။ အားလံုးကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္လိမ့္မယ္။ ကိုယ့္အလုပ္အေပၚ ေစတနာ ထားၿပီးလုပ္ဖို႔ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ လဲက်သြားသည့္တိုင္ ေအာင္ျမင္စြာနဲ႔ ျပန္ထလာႏိုင္လိမ့္မယ္။ တစ္နပ္စားဉာဏ္မိ်ဳးနဲ႔ ဘယ္ေသာအခါမွ မလုပ္ၾကပါနဲ႔လို႔ မွာခ်င္ပါတယ္။

ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေအးဂ်င့္ေတြပဲ။ ဗမာအခ်င္းခ်င္း လွည့္ပတ္ ညာ၀ါး စားေနတာေတြ။ ဒါမ်ိဳးေတြ မရိွသင့္ေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔စားလိုက္တဲ့ ပိုက္ဆံဟာ ဒီဘ၀တစ္ခုပဲ ဆိုတာ ထည့္မတြက္ဘူး။ သူတို႔ လုပ္လိုက္တဲ့ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ကံေတြဟာ သူတို႔ဘယ္ဘ၀ေရာက္ေရာက္ အရိပ္လိုအျမဲလိုက္ေနမယ္ ဆိုတာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ျဖစ္ၿပီး နည္းနည္းမွ ထည့္မတြက္တာ အင္မတန္ အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတယ္။
ကြ်န္ေတာ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေအးဂ်င့္ေၾကာင့္ ဒုကၡမ်ားေနရတဲ့သူေတြကို ေန႔တဒူ၀ ေတြ႔ေနရတယ္။ တကယ့္ကို စိတ္မခ်မ္းသာ စရာပဲ။ သူတို႔ကို ၾကည့္ၿပီး ကြ်န္ေတာ္ ဘယ္လို သံေ၀ဂ ယူရသလဲ ဆုိေတာ့ ငါ့ေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတစ္ပါး ဘယ္ေတာ့မွ စိတ္မဆင္းရဲေစရဘူး။ ဒုကၡမေရာက္ေစရဘူး လို႔ ဒီလိုပဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မိတယ္။ ဟုတ္တယ္မို႔လား။ ကိုယ့္ ပေယာဂေၾကာင့္ သူမ်ား စိတ္ဆင္းရဲရတာ အကုသိုလ္ပဲ။
ခုလို ကြ်န္ေတာ့္အေတြ႔အႀကံဳေတြ ေ၀မွ်ခြင့္ ရတဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာပါတယ္။

သံုးသပ္ခ်က္

၁။ မိမိျပဳလိုက္ေသာ ေကာင္းေမြ ဆိုးေမြသည္ အျခားသူမ်ားကို သြားေရာက္ ရိုက္ခတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ကိုေဖေအာင္၏ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားက သက္ေသျပေနသည္။ NTU တြင္ ဘဲြ႔လြန္သင္တန္း တက္ခဲ့သည့္ မမိ်ဳးသီတာကလည္း ၎တို႔ ေက်ာင္း၀င္ခြင့္ အလြယ္တကူ ရျခင္းမွာ ေရွ႔ႏွစ္က ေက်ာင္းၿပီးသြားေသာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသား တစ္ဦး၏ ေက်းဇူး မကင္း ေၾကာင္း ေျပာျပပါသည္။ ထုိ ျမန္မာေက်ာင္းသားမွာ အလြန္ စာေတာ္ၿပီး ေဒါက္တာဘဲြ႔ကိုပင္ ဆက္တက္ႏိုင္သည္ထိ အရည္အခ်င္း ျပည့္မီသည့္အတြက္ ေနာက္ေလွ်ာက္လာသည့္ ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္ျခင္း ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုပါသည္။ သုိ႔အတြက္ မိမိဘ၀တိုးတက္ေရးအတြက္ ႀကိဳးစားျခင္းသည္ အျခားသူမ်ားကိုလည္း ကူညီရာ ေရာက္၏ ဆိုသည့္အခ်က္ကို ေခါင္းထဲ စဲြထားၾကရန္ အေရးႀကီးပါသည္။
၂။ ကိုေဖေအာင္သည္ အလုပ္အေပၚတြင္ ေစတနာ ထားသျဖင့္ ေရာက္သည့္ေနရာတိုင္း အဆင္ေျပသည္။ မိမိအလုပ္အေပၚတြင္ ေစတနာထားပါက မည္သည့္အလုပ္ကို လုပ္ရသည္ျဖစ္ေစ မိမိေစတနာ၏ အက်ိဳးေက်းဇူး ကို မုခ်ျပန္လည္ ခံစားရမည္ ျဖစ္ပါ၏။ သို႔အတြက္ မိမိႏွင့္ မိမိ မိသားစုကို ထမင္းေကြ်းထားသည့္ အလုပ္အား ေစတနာ ထား လုပ္ၾကပါဟု တိုက္တြန္းလုိက္ပါသည္။

Poison

အဆိပ္

ေရွးလြန္ခဲ့ၿပီးေသာ အခါက တရုပ္ျပည္တြင္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ေသာ အျဖစ္အပ်က္ ကေလး ျဖစ္ပါသည္။ ဤ အျဖစ္မ်ိဳးကို လူသားမွန္လွ်င္ ႀကံဳေတြ႔ရမည့္သူခ်ည္း ျဖစ္၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆုိေသာ္ လူသားတို႔၏ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ အတၱ ႏွင့္ မာန တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ဣသာ၊ မစၦရိယ တရား တို႔ကား လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး၊ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာမေရြး အားလံုး အတူတူခ်ည္း ျဖစ္၏။

လီလီအမည္ရိွ မိန္းကေလးသည္ အိမ္ေထာင္ရက္သား က်ၿပီး မိဘအိမ္မွ ခဲြခြာကာ ေယာင္ေနာက္ ဆံထံုးပါၿပီး လင္ေယာက္်ား ျဖစ္သူ ေနအိမ္သို႔ လိုက္ပါခဲ့ရသည္။ ထိုအခါ ေခြ်းမႏွင့္ ေယာကၡတို႔ မတည့္ျမဲ ျဖစ္သည့္ ကမၻာ့ နိယာမ တရားအတိုင္း လီလီႏွင့္ ေယာကၡမ အမႀကီးမွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး တေဇာင္းႀကီးႏွင့္ မ်က္ေခ်း ျဖစ္လာ ခဲ့သည္။ လီလီႏွင့္ သူ႔ေယာက္်ား၏ အေမျဖစ္သူမွာ ေနပံုထိုင္ပံု ႏွင့္ အေတြးအေခၚ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး မတူ၊ ကဲြျပားျခားနားသည္ ျဖစ္ရကား အျမဲ တက်က္က်က္ ျဖစ္လွ်က္ ရိွ၏။ လီလီ့မွာ ေယာကၡမႀကီး လုပ္သမွ် ဘာတစ္ခုမွ သေဘာမက်ႏိုင္သလို ေယာကၡမျဖစ္သူကလည္း လီလီ့ကို အျပစ္မရိွ အျပစ္ရွာေနခဲ့ ေတာ့သည္။

ဤသို႔ျဖင့္ ရက္ကို လစား၊ လကိုႏွစ္စား။ အခ်ိန္မ်ား တေရြ႔ေရြ႔ ကုန္ဆံုးလာသည္ႏွင့္အမွ် လီလီႏွင့္ ေယာကၡမႀကီး တို႔၏ တစ္ဦးအေပၚတစ္ဦး အမုန္းတရားမ်ားမွာလည္း ႀကီးထြားသည္ထက္ ႀကီးထြား လာခဲ့သည္။ ဤအေျခအေနကို ပို၍ ဆိုးေစသည္မွာ တရုပ္ရိုးရာ ဓေလ့ထံုးစံအရ လီလီသည္ ေယာကၡမ ျဖစ္သူကို အျမဲ ရိွခိုး ဦးတိုက္ေနရသည့္ ျပင္၊ ေယာကၡမႀကီး၏ အလုိဆႏၵကို ႀကိဳက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ ျဖစ္ေစ လိုက္ေလ်ာေနရျခင္း ျဖစ္သည္။ ဇနီးျဖစ္သူႏွင့္ အေမျဖစ္သူ၏ အမုန္း၊ အာဃာတ တရားမ်ားကို ၾကည့္ရင္း သနားဖြယ္ေကာင္းလွေသာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူမွာ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ေနရေလသည္။

ေနာက္ဆံုးတစ္ေန႔ ေယာကၡမျဖစ္သူ၏ စိတ္ပုပ္၊ စိတ္ယုတ္မ်ားကို သည္းမခံႏိုင္ေတာ့သည့္ အဆံုး လီလီ သည္ တစ္ခုခု လုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၿပီး သူ႔ဖခင္၏ မိတ္ေဆြျဖစ္သူ ဦးေလးေဟာင္ ထံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ သည္။ ဦးေလးေဟာင္မွာ တရုပ္ရိုးရာ ဘယေဆးမ်ား ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳေနသူ တိုင္းရင္းေဆးဆရာႀကီး တစ္ဦး ျဖစ္၏။

လီလီက ဦးေလးေဟာင္သို႔ ျဖစ္ေကာင္းကုန္စင္ နတ္သံေႏွာ၍ ေျပာျပၿပီး ဤအေျခအေနဆိုးႀကီးမွ လြတ္ကင္းရန္ ႏွင့္ ျပႆနာ အ၀၀တို႔ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစရန္ လူကိုေသေစႏိုင္ေသာ အဆိပ္အခ်ိဳ႔ ေရာင္းခ်ေပးပါရန္ ေတာင္းပန္ ေျပာဆုိသည္။

လီလီေျပာသမွ် ေခါင္းတညိတ္ညိတ္ႏွင့္ နားေထာင္ေနေသာ ဦးေလးေဟာင္က အနည္းငယ္ စဥ္းစားလုိက္ၿပီး လီလီ့ကို ေစ့ေစ့ၾကည့္ကာ ေျပာသည္။

“ကိုင္း၊ ေကာင္းၿပီ လီလီ။ မင္းကို ငါကူညီမယ္။ ဒါေပမဲ့၊ မင္း ဦးေလးေျပာစကားကို နားေထာင္ရမယ္။ ဦးေလး ေျပာတဲ့အတိုင္း လုိက္လုပ္ပါ့မယ္ လို႔ ကတိေပးရမယ္။ ဘယ့္နဲ႔လဲ သေဘာတူရဲ့လား။”

“ေကာင္းပါၿပီ ဦးေလးေဟာင္၊ ဦးေလးေျပာသမွ် ကြ်န္မလုပ္ပါ့မယ္။”

လီလီ့ထံမွ ကတိစကားကို ၾကားရေသာအခါ ဦးေလးေဟာင္သည္ သူ၏ ေဆးမ်ားသိုေလွာင္ထားရာ အခန္းငယ္ ကေလးအတြင္းသို႔ ၀င္သြားၿပီး ခဏမွ် အၾကာတြင္ ျပန္ထြက္လာကာ ဘယေဆးရြက္မ်ား ထည့္ထားေသာ အိတ္ငယ္ တစ္ခုကို လီလီသုိ႔ လွမ္းေပးလိုက္ရင္း ေျပာလိုက္သည္။

“လီလီ၊ မင္း သူ႔ကို ခ်က္ျခင္းသတ္လိုက္လို႔ မျဖစ္ေသးဘူး။ အေကာင္းသား အမြန္သားႀကီးက ခ်က္ျခင္း ေသသြားတယ္ ဆိုရင္ မင္းတုိ႔အေၾကာင္း သိေနတဲ့ လူေတြက မင္းကို မသကၤာ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ ဒီေဆးရြက္ ေတြကို မင္း သူ႔ကို မွန္မွန္တိုက္သြားပါ။ ကာလၾကာလာတာနဲ႔ အမွ် ဒါေတြ သူ႔ခႏၶာကုိယ္ထဲ စုလာၿပီး အဆိပ္ ေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။

ေန႔တိုင္း ေန႔တိုင္း မင္း သူ႔ကို အစားေကာင္း အေသာက္ေကာင္းေတြ ခ်က္ျပဳတ္ ေကြ်းေမြးပါ။ ေနာက္ၿပီး ဒီေဆးရြက္ထဲက နည္းနည္းစီကို သူစားမဲ့ အစာထဲ ထည့္ေကြ်းပါ။
ပိုၿပီး အေရးႀကီးတာက အကယ္၍ သူေသသြားခဲ့ရင္ မင္းကို လူေတြ သံသယ မျဖစ္ေအာင္ မင္း သူ႔ကို ခ်စ္ခ်င္ခင္ခင္ ၾကင္ၾကင္နာနာ ဆက္ဆံပါ။ သူနဲ႔ ဘယ္ေသာအခါမွ ရန္မျဖစ္ပါနဲ႔။ သူေျပာတဲ့စကားကို နားေထာင္ၿပီး သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ လုိက္လုပ္ေပးပါ။ သူ႔ကို မင္း အေမနဲ႔မျခား ျပဳစုေပးပါ။
ငါေျပာတဲ့အတိုင္းသာ မင္းလိုက္လုပ္ရင္ မင္းရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္သြားလိမ့္မယ္။”

ဦးေလးေဟာင္၏ စကားမ်ားကို ၾကားရသည့္အခိုက္ လီလီ့မွာ အလြန္ေပ်ာ္ရႊင္သြားကာ ဦးေလးေဟာင္အား ေက်းဇူးတင္စကား ေျပာၾကားၿပီး ေဆးထုပ္ပိုက္ကာ အိမ္သို႔ အေျပးျပန္ခဲ့ေတာ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္မူ လီလီ သည္ ေယာကၡမႀကီးအား လုပ္ႀကံေရး အစီအစဥ္မ်ားကို မည္သူမွ် မသိေအာင္ တစ္ဦးထည္း ႀကိတ္၍ ေရးဆဲြ ေနေတာ့သည္။

ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္လြန္လာခဲ့သည္။ လီလီသည္ ဦးေလးေဟာင္ ေျပာစကားမ်ားကို ျပန္လည္ ၾကားေယာင္ ရင္း သူႏွင့္ ေယာကၡမႀကီးတို႔အတြင္း လူမ်ား သံသယ မရိွေစရန္ မိမိကိုယ္ မိမိ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိန္းခ်ဳပ္ ထားသည္။ ေယာကၡႀကီးျဖစ္သူ မည္မွ်ပင္ ဆူဆဲေနသည္ ျဖစ္ပါေစ၊ လီလီက အတတ္ႏိုင္ဆံုး သည္းခံကာ ျပန္မေျပာမိေအာင္ ေနခဲ့သည္။ ေယာကၡမႀကီး ႏွစ္သက္သည့္ အစားအစာမ်ားကို ခ်က္ျပဳတ္ေကြ်းေမြးသည္။ ေယာကၡမႀကီးႏွင့္ မည္သည့္အခါမွ် ရန္မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးတစ္ေန႔တြင္ လီလီသည္ ေယာကၡမႀကီးကို မိမိ ေမြးသမိခင္ အရင္းအျခာႏွင့္ မျခား သေဘာထားကာ ျပဳစုလာႏိုင္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ႏွင့္ ေျခာက္လတာမွ် ကုန္ဆံုးလြန္ေျမာက္ လာေသာအခါ လီလီတို႔ အိမ္အတြင္း အရာအားလံုးမွာ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ မိမိ ေဒါသကို မိမိ ထိန္းခ်ဳပ္လာႏိုင္ၿပီး စိတ္ဆိုးျခင္း၊ ရန္လို မုန္းတီးျခင္းမ်ား မရိွေတာ့ေၾကာင္း လီလီသည္ မိမိကိုယ္ မိမိ သတိျပဳမိလာသည္။ ထို႔ျပင္ ထို ေျခာက္လအတြင္း လီလီ၏ ေပ်ာ့ေျပာင္း ႏူးညံ့လာမႈႏွင့္အတူ ေယာကၡမႀကီးႏွင့္ တရံတစ္ဆစ္မွ် ရန္သတၱရု မျပဳေတာ့ေၾကာင္း အံ့ၾသစြာ ေတြ႔ရိွ လိုက္ရသည္။

ထိုမွ်သာ မကေသး။ လီလီ့အေပၚ ထားရိွေသာ ေယာကၡမႀကီး ၏ သေဘာထားမွာလည္း လြန္စြာ ေျပာင္းလဲ သြားၿပီ ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ေယာကၡမႀကီးမွာ လီလီ့ကို မိမိ၏ သမီးရင္းႏွင့္မျခား ခ်စ္ခင္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။ လူေတြ႔တိုင္းလည္း လီလီကဲ့သို႔ ေခြ်းမ အလိမၼာမိ်ဳး သည္ကမၻာေပၚတြင္ မည္သည့္ေနရာတြင္မွ် ရွာရႏိုင္ လိမ့္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ခ်ီးက်ဴးမဆံုးႏိုင္ ျဖစ္ေနသည္။

သမီးရင္းႏွင့္ အေမရင္းပမာ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးခ်စ္ၾကည္ႏူးေနေသာ လီလီႏွင့္ မိခင္ ျဖစ္သူကို ၾကည့္ကာ ေယာက္်ားျဖစ္သူမွာ ေပ်ာ္မဆံုး၊ ေမာ္မဆံုး ျဖစ္ေနေပေတာ့၏။

တစ္ေန႔ေသာ္ ဦးေလးေဟာင္ထံသို႔ လီလီ ေရာက္လာၿပီး ေအာက္ပါအတိုင္း ေျပာသည္။

“ဦးေလးေဟာင္၊ ခု ကြ်န္မနဲ႔ ကြ်န္မေယာကၡမႀကီးတို႔ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး အေမရင္းနဲ႔ သမီးရင္းပမာ အရမ္း ခ်စ္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေလးေဟာင္ ေပးလုိက္တဲ့ ေဆးရြက္ေတြကိုလည္း အရင္က ကြ်န္မ အေမ့ကို မွန္ မွန္ တုိက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုေတာ့ ဒါေတြ မလိုေတာ့ပါဘူး။ ကြ်န္မအတြက္နဲ႔ အေမမေသေစရဘူး ဦးေလး ေဟာင္။ အဲဒီအတြက္ အေမ့ကို တုိက္ဖို႔ အဆိပ္ေျဖေဆး လာေတာင္းတာပါ။”

ထိုအခါ ေခါင္းကို အသာအယာညိတ္ရင္း ၿပံဳးလိုက္လွ်က္ ဦးေလးေဟာင္ က ေျပာသည္။

“လီလီ၊ သမီး။ မင္းကို ဦးေလး ဘယ္ အဆိပ္ေတြ ေပးပါ့မလဲကြယ္။ ဒီအတြက္နဲ႔ေတာ့ ဘာမွ မပူေလနဲ႔။ မင္းကို ေပးလိုက္တာေတြဟာ မင္းအေမ့ က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမဲ့ ဗီတာမင္ ေဆးရြက္ ေတြပဲကဲြ႔။ တကယ္ေတာ့ အဆိပ္က မင္းႏွလံုးသားထဲမွာ ကိန္း၀ပ္ေနခဲ့တာ။ ဒါေတြကို ခု မင္းအေမကို ခ်စ္တဲ့ ေမတၱာနဲ႔ ေဆးေၾကာလိုက္ႏုိင္ခဲ့ ၿပီးၿပီ။ မင္းတို႔ မိသားစု တစ္သက္လံုး ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ေနႏုိင္ၾက ပါေစကြယ္။ သာဓု၊ သာဓု၊ သာဓု”

မွန္ ကို ၾကည့္ဖူးပါသလား မိတ္ေဆြ။ သင္ ၿပံဳးလိုက္ေသာ အခါ မွန္ထဲမွ သင့္အရိပ္ သည္ သင့္ကို ျပန္ၿပံဳးျပၿပီး သင္ လက္သီးလက္ေမာင္း တန္းလိုက္ေသာခါ မွန္ထဲမွ သူကလည္း သင့္ကို လက္သီးလက္ေမာင္း တန္းျပလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

“အျခားသူ တစ္ေယာက္ကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူသည္ အျခားသူ၏ ေမတၱာကို ျပန္လည္ ရရိွမည္ မုခ်ျဖစ္၏” ဟု တရုပ္ စကားပံု ရိွပါသည္။

ႏွလံုးသားထဲမွ အဆိပ္မ်ားကို သုတ္သင္ႏိုင္ေသာသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါေစ။

(ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သည့္ စာပုိဒ္ကေလး ျဖစ္သည့္အတြက္ ေဒၚတင္တင္ခိုင္ ပို႔ေပးေသာ e-mail ကို ကြ်န္ေတာ္ ဦးေအးၿငိမ္းမွ ဘာသာျပန္ မွ်ေ၀လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။)

၂၅ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉
ည ၁၀ နာရီ