အကြံဉာဏ်ဖြင့် ကြီးပွားရေး

ဖေ့စ်ဘုတ်ကြွလာ မိတ်သဟာ ချမ်းသာကိုယ်စိတ် မြဲပါစေ။

 

ဟိုတစ်နေ့က ကောင်လေးတစ်ယောက် ပြဿနာတက်လို့ အကူအညီတောင်းလာ၏။ ဗမှားပြည်မှာ အလုပ်ရှာရတာ မလွယ်တာနဲ့ ထိုင်းကိုသွား။ ထိုင်းကျမှ အေးဂျင့်ဖီး စလုံး ၅၀၀၀ ကျော် ပေးလာရသတဲ့။ ကံကဆိုးချင်တော့ ချီးထုပ် သူဌေးနဲ့ ပက်ပင်းတိုး။

 

အဲဒါ ဘိုလိုလုပ်ရမလဲ လာမေးလို့။ ကိုရင်တို့ တိုင်မယ်ဆိုရင် နောက်အလုပ်တစ်ခုကို သေသေချာချာ ကမ်းလှမ်းထား။ အလုပ်သေချာပြီဆိုမှ တိုင် လို့ အကြံပေးလိုက်ရသော ဟူသတတ်။

 

အဲသလို ကိစ္စတွေ အများကြီးခညာ။

ဟိုတစ်နေ့က CNA ကလား၊ ကောင်မလေးတွေ အင်တာဗျူးထားသည့် ဗီဒီယို ကြည့်လိုက်ရပါ၏။

သူတို့တွေ့တာ အဖျားအနားလောက်ပဲ ရှိပါသေးသည်ဟု ကျွန်ုပ်က ဆိုလိုက်ချင်ပါ၏။ Food processing worker ဆိုပြီး အနှိပ်ခန်းမှာ လုပ်ခိုင်းသည့်ကိစ္စကို လွန်ခဲ့သည့် ၃ - ၄ နှစ်လောက်က ကျွန်ုပ် ရေးပြခဲ့ပါသေး၏။ သို့ပေသိ ကိုယ်ကလည်း စင်ကာပူမှာ အလုပ်လုပ် နေရလေသေးတော့ သိတိုင်းရေးလို့ကလည်း မဖြစ်။

 

အမှန်က ပိုက်ဆံရှာရတာ အဲသလောက် မခက်ပါ။

အသင်တို့သည် ဉာဏ်ကိုလွှာမသုံးတတ်ကြ။

သူဌေးကခိုင်းသမျှ ကြုံးရုံးလုပ်ပြီး တစ်နေ့ ၂၀ အစိတ်လောက် ရနေရုံနဲ့ ဘယ့်နှာလုပ် ချမ်းသာမတုံးဗျာတို့။

ပိုက်ဆံဆိုတာ ရှာတတ်ရင် ကိုယ်ကတောင် လိုက်ရှာနေစရာမလို။

သူ့အလိုလို အိပ်ထဲရောက်လာတာဖြစ်၏။ မလိုချင်ပါဘူး ဆိုလို့တောင် မရ။ အတင်းရော အဓမ္မပါ လာပေးကြတာ ဖြစ်၏။

အဲသလောက်တုံးတဲ့ အသင်လူကလေးအပေါင်းတို့ကို ကျွန်ုပ်က နားသယ်ဆံစသာ ဆွဲလိမ်ချင်မိပါ၏။

 

ဟော - ရွာထိပ်က ညောင်ပင်ကြီးဆီသွား။

အဲသမှာ ကျိုးပဲ့သွားလို့ ပစ်ထားတဲ့ ဘုရားဆင်းတုတော်တွေထဲက တစ်ဆူကိုယူ။

ည ၉ နာရီလောက် အကုန်အိပ်ကုန်ကြတဲ့အချိန် ဒုတ်မီးလေးတစ်လက်နဲ့ လယ်ထဲသွားပြီး အဲဒီ ဆင်းတုတော် အကျိုးလေးကို ပစ်ချ။ (အဲလေ မြွေပါးကင်းပါးတော့ ကြည့်သွားပေါ့ဗျာ။ တော်ကြာ မပွေး တက်နင်းမိနေမှ ဒွတ်စ်ခ။)

 

နောက်နေ့ကျတော့ အဲဒီလယ်ထဲကို လယ်ထွန်သွား။

မတော်တဆလိုလိုနဲ့ ဆင်းတုတော်လေးကို ဝင် ခလုတ်တိုက် (ဪ - မတော်လို့ တမင်သက်သက် ခလုတ်တိုက်တာပါ ဘုရား။ ကန်တော့ ကန်တော့ ကန်တော့နော်လို့)

 

နောက်ပြီး အထိတ်တလန့် အော် (အသားကုန်အော်ရမည်။ အီရန်ကပစ်လိုက်သည့် မီးရှူးမီးပန်းဗုံးကလေးများ ကောင်းကင်က ကျလာသကဲ့သို့ အော်ရမည်။)

 

ဟယ်တော့ - ကဖိုးခွေးရေ - ဟောဒီမှာ ဆင်းတုတော်လေးတော့။ ပေါ်စ်တော်မူ၊ ပေါ်စ်တော်မူ . . . ဟဲ့ မယ်အုံးတို့၊ ခင်လှတို့၊ ဘုရားဖူးလာကြလဟဲ့။ ပေါ်တော်မူဆိုတာ ဖူးရခဲတယ်။

 

အရှေ့ ၇ ရွာ၊ အနောက် ၇ ရွာ၊ တောင် ၇ ရွာ၊ မြောက် ၇ ရွာ အုတ်အော်သောင်းတင်းတွေကို ဖြစ် . . .

 

အဲဒီမှာတင် ရောင်ပေစူးနဲ့ ဘကြီးတစ်ယောက်က ရောက်လာပြီး ခပ်တည်တည်နဲ့ . . .

ဟဲ့ ဟဲ့ မိန်းမတွေ အနားမကပ်နဲ့၊ ပေါ်တော်မူဆိုတာ အရမ်းတန်ခိုးကြီးတာ၊ ဒီအနားကမြေက အရမ်းမြင့်မြတ်တယ်။ ဒီ လယ်ကွက်ထဲကရေသောက်ရင် ၉၈ ပါးရောဂါပျောက်တယ်။ (ဘုရားစူးရပါစေရဲ့။​ ကြိုဇာတ်တိုက်ထားတာ မဟုတ်ရပေါင် ဗျာ။ ဘကြီးက တကယ် ယုန်လို့ ပြောတာ။ ယုန်ဆို နားရွက်ကလေးနှစ်ခုတောင် ထောင်နေပါသေး။)

 

ဟဲ့ ဘကြီးပြောတာ ဟုတ်တယ်။ ငါ့မှာ လိပ်ခေါင်းဖြစ်နေတာ ၇ နှစ်နဲ့ ၈ လရှိပြီ။ မြန်မာဆေး၊ အင်္ဂလိပ်ဆေး၊ ကိုးရီးယားဆေး၊ ဂျပန်မှာပန်းကန်ဆေး အကုန်စုံနေပြီ။ ဒီပေါ်တော်မူရေမန်းလိမ်းလိုက်တာ။ ချက်ချင်း ယူပစ်သလို . . . .

 

ကိုကြီး သမီးကို တစ်ပုလင်းလောက် ရောင်းပါ။ တောင်းသလောက် ပေးပါ့မယ်။

အေး အေး နင်ကတော့ ဒို့ရွာကမို့လို့ ရေပုလင်းအသေးတစ်လုံးကို တစ်သောင်းနဲ့ ပေးလိုက်မယ်။

မောင်လေးရယ် ငါတို့က တစ်အိမ်လုံး ရောဂါသည်ချည်းဆိုတော့ တစ်ပုံးလောက်နဲ့မှ ဖြစ်မယ်။

ရပါတယ်ဗျာ၊ အချင်းချင်းတွေပဲ။ ရေတစ်ပုံးလုံးထဲမှ ၅ သိန်းပဲ ယူမယ် . . .

 

တူနယ် တဲ့နယ် . . .

 

ဟေ့လူတွေ၊ ဒါ ကျုပ်က သမာဇီဝကနဲ့ လုပ်စားတာနော်။ ဟိုမှာကြည့်ပါလား။ ဒါ ရွှံ့ရေတွေမို့ သောက်လို့မရပါလို့တောင် စာကပ်ထားသေးတယ်။ ကျုပ်က အတင်းရောင်းနေတာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့က အတင်းလာဝယ်လို့ ရောင်းရတာ။

 

ပိုက်ဆံလေး နှစ်ပဲတစ်ပြားရဘို့များ ရှင်ဂပူဒေါ်လှ ၅၀၀၀ လောက် အကုန်ခံလာရတယ်လို့။ လူစ်မိုက်

သူများတွေဆို အဲ့ရေရောင်းရငွေနဲ့ ဘဏ်ကြွေးမဆပ်နိုင်လို့ဆိုလား၊ အိမ်ကို လေလံတင်လိုက်ရတဲ့ မေဒိကားက ကရိုင်းတို့အိမ်ကို လေလံဆွဲရအောင်သွားဘို့ လိင်ဗျံလက်မှတ်တောင် ဝယ်ပြီးသွားပြီ ဆိုပဲ။

 

ကျုပ်မသိပေါင်ဗျာ။

သူများပြောတာ။ 

 

သူများတွေလို ထလန့်က ဘယ်လိုလုပ်လိုက်ပြန်ပြီ။ နေတန်ရာဟုက ကော်ဖီသောက်ပြနေပြန်ပြီ စသဖြင့်တွေ မရေးတတ်တော့ ရေးတတ်သမျှလေးနဲ့ မိတ်ဆွေတို့ကို အကြံပေးရတာပါဗျာ . . ဟဲစ် ဟဲစ်

 

(ပုံကတော့ အဲ့ဘုရားနာမည် သိချင်လို့ပါ။ ဂေါပကသွားလျှောက်ချင်လို့။ ကျော်က အုန်းရည်ကြိုက်တတ်တယ်။)

 

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၁၇ မတ်လ၊ ၂၀၂၆

ကျွန်ုပ်နှင့် သမိုင်း အကြောင်း

ကျွန်ုပ်သည် သမိုင်းကို စိတ်ဝင်စားသူတစ်ဦး ဖြစ်၏။

(ဟေ့လူတွေ၊ သမိုင်းဆိုတာ အုတ်ကျင်းနားကဟာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ သမိုင်းဆိုတာ ဟစ်စထလီကို ပြောတာ။ ယခွမ်းဒဲ့မှ)

 

ကျွန်ုပ်ငယ်စဉ်က ကျောင်းမှာသင်ရသည့် သမိုင်းဘာသာရပ်ပါ စာများ၌သာ မတင်းတိမ် မရောင့်ရဲနိုင်ဘဲ အခြား သမိုင်းဆိုင်ရာ စာအုပ်များကိုပါ ဖတ်ရှုခဲ့၏။

 

ကျွန်ုပ်တို့မှာ အလွန်ခေါင်လှသော တောပိုင်း၌ နေခဲ့ကြရသည်ဖြစ်၍ ဖတ်စရာ စာအုပ်စာတမ်းများ ရှားပါးလှ၏။

ကျွန်ုပ်ဖတ်ခဲ့ရသည့် အလွန်လည်းနှစ်သက်လှသော စာအုပ်တစ်အုပ်မှာ ‘ခေတ်မီ မြန်မာရာဇဝင် အကျဉ်း’ စာအုပ် ဖြစ်၏။ ထိုစာအုပ်ကလေးကို အသက် ၁၃ - ၄ နှစ်သားလောက်မှာ ဖတ်ခဲ့ဖူးပါသည်။ စာအုပ်ကို ဘယ်ကဘယ်လို ရလာမှန်းမသိ။ ကျွန်ုပ်ဆီ ရောက်လာ၏။ ရှေ့ဖုံးနှင့် ရှေ့ဘက်စာမျက်နှာများ မရှိတော့။ နောက်ဆုံးစာမျက်နှာများနှင့် နောက်ဖက် အဖုံးလည်း မရှိတော့။ ထို့ကြောင့် ထိုစာအုပ်ကို မည်သူရေးမှန်းလည်း မသိခဲ့။

 

စာအုပ်မှာ ချုပ်ရိုးများ ပြုတ်နေပြီး စာရွက်များကို စူးနှင့်ဖောက်လျက် အဝတ်ကြိုးနှင့် သီချုပ်ထား၏။ စာရွက်သားများမှာ အတော်တောင် ဆွေးနေပါပြီ။ ထိုစာရွက်ကလေးများ စုတ်ပြဲမသွားစေရန် ကျွန်ုပ်မှာ အလွန်သတိကြီးစွာထားလျက် ကိုင်တွယ် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့ရ၏။ (ကြီးလာမှ သိရသည်မှာ ထိုစာအုပ်သည် အမျိုးသားပညာဝန် ဦးဖိုးကျား ရေးသည့် စာအုပ်ဖြစ်၍ ကျောင်းသုံးစာအုပ်အဖြစ် ပြဌာန်းထားသော သမိုင်းစာအုပ် ဖြစ်၏။)

 

ရေးထားပုံမှာ ကလေးများကို ပုံပြင်ပြောသကဲ့သို့ ရေးထားတာဖြစ်သဖြင့် ဖတ်လို့ အလွန်ကောင်းလှ၏။ သို့ဖြစ်၍ သက္ကရာဇ်ဖြိုသည် ဆိုသည့်စကားကို ကလေးဘဝကပင် ကျွန်ုပ် စတင် ကြားဖူးခဲ့ရ၏။ နားပင်မလည်သော်လည်း စိတ်ဝင်စားသဖြင့် မှတ်မိနေ၏။ ထိုစာအုပ်ပါ သိုးကလေ ကဗျာ၊ အနန္တသူရိယအမတ်၏ မျက်ဖြေလင်္ကာလေးပိုဒ် တို့ကိုလည်း ငယ်စဉ်ကပင် ကျွန်ုပ် အလွတ်ကျက်မှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်၏။ အသက် ၁၃ - ၄ နှစ်သားလောက်က ကျက်မှတ်ခဲ့ သော ထို ကဗျာကလေးများမှာ ကျွန်ုပ် နှလုံးသားထဲ၌ ယခုတိုင် သံမှိုနှက်သကဲ့သို့ စွဲစွဲမြဲမြဲ နေရာယူထားလျက် ရှိ၏။

 

သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ် အလွန်အင်မတန် နှစ်သက်ခဲ့သော စာအုပ်ထူကြီး နှစ်အုပ်မှာ သခင်သန်းထွန်း၏ နောက်ဆုံးနေ့များ နှစ်တွဲ နှင့် သခင်တင်မြ၏ ဘုံဘဝမှာဖြင့် စာအုပ်များ ဖြစ်၏။ ‘ဘုံဘဝမှာဖြင့်’ က စာအုပ်မဟုတ်။ မြဝတီလား၊ ငွေတာရီလားမသိ။ မဂ္ဂဇင်းမှာပါသည့် အခန်းဆက် ဆောင်းပါးရှည် ဖြစ်၏။ ထိုစာအုပ်များကို ကျွန်ုပ် အသက် ၁၄ - ၅ နှစ်သားလောက်မှာ ဖတ်ခဲ့ရ၏။ အလွန်လည်း နှစ်သက် သဘောကျခဲ့၏။

 

နောက် ကျွန်ုပ် နှစ်သက်ခဲ့သော ကျောင်းသုံးသမိုင်းစာအုပ်များမှာ ဆရာဇော်ဂျီပြုစုခဲ့သော ပြည်ထောင်စုသမိုင်း ပုံပြင်များ ဖြစ်၏။ ဆရာကြီးကလည်း သမိုင်းကို ကျောင်းသားများ ဖတ်ချင့်စဖွယ်ဖြစ်အောင် ပုံပြောသလို ရေးထားတာဖြစ်၍ ဖတ်လို့ ကောင်းလှ၏။

 

(ကလေးစာ ဆိုတာ ကလေးဖတ်ချင့်စဖွယ်ဖြစ်အောင် ရေးမှ ကလေးတွေ စိတ်ဝင်စားတော့မပေါ့ဗျာ။ အခုတော့ ကျောင်းစာအုပ် မြင်လိုက်တာနဲ့ ယူပြီး ထင်းဆိုက်ပစ်ချင်လောက်အောင် ပြင်ဆင်ထားလေတော့ . . . အဲလေ၊ ထားပါတော့၊ ဘေးရောက်ကုန်တော့မယ်။ အဲလေ၊ အခု နောက်ဆုံးထုတ်ထားတဲ့စာအုပ်ကလေးကတော့ ပုံလေးတွေနဲ့ အတော့်ကို ကောင်းပါတယ်။ ဤကား စကားချပ်)

 

ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ ရာဇဝင်စာအုပ်များသည် ဘုရင်များနှင့် အုပ်ချုပ်သူမင်းများ အကြောင်းချည်းဖြစ်၍ ပြည်သူလူထုတို့အကြောင်း မပါဝင်ခြင်း ဖြစ်၏။ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ဘယ်လိုတွေ လုပ်ကိုင်စားသောက်ကြသည်။ ဘယ်ကဲ့သို့သော ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ဘယ်လို မင်္ဂလာဆောင်သည်။ ဘယ်လို အသုဘချသည်။ ဘာကိုးကွယ်မှုများ ရှိသည်။ ဘယ်လိုတွေတောင် အယူသည်းခဲ့သည်။ အမှုအခင်းများ ဖြစ်လာလျင် ဘယ်ကဲ့သို့ စီရင် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ပညာကို ဘယ်ပုံသင်ယူခဲ့ကြသည် စသဖြင့်။ ရှေးပညာရှိကြီးများသည် တိုင်းသူပြည်သားတို့ အကြောင်း စာတစ်စောင်ပေတဖွဲ့ ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ခြင်း မပြုခဲ့လေသလော။ အဲလေ စာအုပ်နာမည်ကိုက ရာဇဝင် ဖြစ်လေတော့ ရာဇ (မင်း) တို့အကြောင်းချည်း ရေးထားတာ သိပ်တော့ မဆန်းပါ။

 

ဘယ်မင်းက ဘယ်နှစ်ခုနှစ်မှာ နန်းတက်သည်။ သူ့ကိုဘယ်သူကသတ်ပြီး ဘယ်နှစ်ခုနှစ်မှာ နန်းတက်သည်။ ဘယ်တိုင်းပြည်ကို သွားတိုက်သည်။ ဘယ်တိုင်းပြည်က ကျူးကျော်လာသည်။ ဘယ်သူ့ကို မိဖုရား မြှောက်သည်။ သိကြားမင်းပေးသော လှံနှင့်ထိုးထည့်လိုက်တာ ချဉ်နေတဲ့ ရှောက်သီးတောင် ချိုသွားသည်။ ဂျွန်းစစ်သည် လေးသိန်းလောက်ကို ပုဂံသူရဲကောင်း လေးယောက်ထဲနှင့် ဆော်ပလော်တီးထည့်လိုက်တာ အကုန် ဂျွန်းသဒ္ဓာ လန်သွားသည် စသဖြင့်။ နည်းတဲ့ဂျင်း (ဟုတ်ပေါင်) နည်းတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတော့ မဟုတ်ပေဘူး မောင်ကလေးတို့။

 

အရွယ်ရောက်လာတော့ မြန်မာ့သမိုင်း၊ ကမ္ဘာ့သမိုင်းစာအုပ်များကို လက်လှမ်းမီသရွေ့ ဖတ်ခဲ့ဖူး၏။ သမိုင်းစာအုပ်များ၌ ရေးထားသည်များကို အဟုတ်ကြီး ထင်ခဲ့ဖူး၏။ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်တွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံသင်ရတော့ ဆက်နွယ်နေ သည့် နိုင်ငံများ၏ သမိုင်းအကြောင်းများလည်း ဖတ်မှတ်လေ့လာခဲ့ဖူးပါ၏။

 

အခု အသက်ကလေးရလာတော့ (အသက်ကလေးရတယ်ဆိုတာ အသက်ဆိုတဲ့ ငယ်ငယ်ချောချော ကောင်မလေးနဲ့ ငြားပြီး ကလေးရတာကို ပြောတာ မဟုတ်ဘူးခင်ဗျာ။ အသက် ၆၀ ကျော်လာတာကို ပြောတာ။ ယခွမ်း) သမိုင်းစာအုပ် ဆိုတာတွေကို သိပ်ခံတွင်း မတွေ့တော့ပါ။ သမိုင်းဆရာများသည် သမိုင်းစာအုပ်များရေးသားရင်း ၎င်းတို့၏ ဂျင်းများကို မသိမသာ ထည့်သွား၏။

 

အင်္ဂလိပ်လူမျိုးတို့ရေးသော မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းနှင့် မြန်မာလူမျိုးတို့ရေးသော မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတို့ မတူနိုင်။

အင်္ဂလိပ်တို့ရေးသည့် မြန်မာ့သမိုင်း၌ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ပုန်ကန်သူ၊ တော်လှန်တိုက်ခိုက်သူ အပေါင်းတို့မှာ သူပုန်များ ဖြစ်ကုန်လျက် မြန်မာများရေးသည့် မြန်မာ့သမိုင်းတွင်မူ ထိုသူပုန်များသည် သူရဲကောင်းများ ဖြစ်ကြ၏။

 

သမိုင်းစာအုပ်ဆိုသည်မှာ အစိုးရက ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်သာ ထုတ်ရသည့် စာအုပ်များ ဖြစ်သဖြင့် အစိုးရမင်းတို့ ပေါက်တတ်ကရ လုပ်ထားတာတွေကို သမိုင်းစာအုပ်များ၌ ရှာလို့မတွေ့နိုင်။ စာရေးဆရာကြီးများ ရေးသားထားသည့် စာအုပ်များထဲ၌ သမိုင်းစာအုပ်များတွင် မပါသည့် တကယ့် အမှန်တရားများကို တွေ့နိုင်၏။

 

ဥပမာ - ကြေးမုံဦးသောင်း ရေးသည့် ဘီလူးတို့ရွာ၊ ကြည်ဝင်းစိန်၏ ကျွန်တော်နှင့်ဗိုလ်ချုပ်များ၊ ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း တင်မောင် ရေးသည့် တိုင်းပြည်ကနုနု မုန်တိုင်းက ထန်ထန်၊ သခင်တင်မြ၏ ဘုံဘဝမှာဖြင့်၊ ဦးနုရေးသည့် ငါးနှစ်ရာသီ ဗမာပြည် စသည့် စာအုပ်များနှင့် သမိုင်းပင် မဟုတ်သော်လည်း သမိုင်းနောက်ခံ ဝတ္ထုကြီးများဖြစ်သည့် သိန်းဖေမြင့်၏ အရှေ့ကနေဝန်းထွက်သည့်ပမာ

 

ခေတ်တစ်ခေတ်တွင် တိုင်းသူပြည်သားတို့ မည်ကဲ့သို့ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်၊ မည်ကဲ့သို့ တွေးခေါ်မြော်မြင်ခဲ့ကြသည်၊ မည်မျှ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ကြသည် စသည်တို့ကို သမိုင်းစာအုပ်များ၌ မတွေ့နိုင်။ ထိုခေတ်လူနေမှု ဘဝပုံစံများကို ကြည့်ရန် အကောင်းဆုံးစာအုပ်များကား ထိုခေတ်က ရေးသားခဲ့သည့် ဝတ္ထုစာအုပ်များပင် ဖြစ်၏။

 

ဥပမာ ပြရလျင် - မောင်သာရ၏ မနုတ်လောက်တော့ တစ်ဆယ်ချေး၊ မိုးမိုး (အင်းလျား) ၏ မြန်မာပြည်တွင် နေကြသည်၊ မောင်သာရနှင့် မစန္ဒာတို့၏ မစပ်သောငြုပ်နှင့် ငြုပ်မှန်လျင် စပ်ရမည်၊ နုနုရည် (အင်းဝ) ၏ မြစိမ်းပြာ ကမာရွတ် တို့ကို ဖတ်ကြည့်လျင် ထိုခေတ်လူနေမှုဘဝတို့ကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း မြင်နိုင်သည်။ ထိုခေတ်က ကုန်ဈေးနှုန်းများကိုပါ သိနိုင်၏။ အုပ်ချုပ်သူ လူတန်းစားများသည် ပြည်သူလူထုကို မည်ကဲ့သို့ နှိပ်စက်ကလူ ပြုမူခဲ့ပုံအကြောင်း သိလိုပါက သာဓု လူဝါးဝတယ် စာအုပ်ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။

 

“သတင်းစာများသည် သမိုင်းကို ပြောနေကြသည်။” ဟု ဆို၏။ ထိုစကားမှာ အခါခပ်သိမ်း မမှန်ပါ။

လွတ်လွတ်လပ်လပ် ရေးနိုင် ပြောနိုင်သည့်နိုင်ငံများတွင်မူ ထိုစကား မှန်ချင်မှန်ပါလိမ့်မည်။

သို့သော် အစစ ချုပ်ချယ်ထားသည့် အာဏာရှင်နိုင်ငံများတွင် သတင်းစာများသည် တိုင်းပြည်၏ လက်ရှိအခြေအနေမှန်ကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။

 

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေစ်ဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံမှ သတင်းစာများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေကို ထင်ဟပ်မနေပါ။ စိတ်မထင် မထင်သလို ဖြုတ်ထုတ်သတ် လုပ်တတ်သည့် ဦးနေဝင်းခေတ်က သတင်းစာဆရာများသည် ထောင်နှုတ်ခမ်း နင်းနေရကြောင်း၊ သတင်းတစ်ပုဒ်ရေးဘို့ရာမှာ မဟာစွန့်စားခန်းကြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ဟိုသတင်းကို မရေးနဲ့၊ ဒီသတင်းကိုမဖော်ပြနဲ့ စသဖြင့် အပိတ်ခံရသော သတင်းများစွာရှိကြောင်း ကြေးမုံဦးသောင်း၏ ဘီလူးတို့ရွာ စာအုပ်၌ အသေးစိတ် ရေးသားဖော်ပြထားပါသည်။

 

မြန်မာနိုင်ငံ၌ ထောင်ချခံရသော၊ အချို့မှာ ထောင်ထဲမှာပင် အသက်ဆုံးရှုံးကြရရှာသော၊ စာရေးခွင့်အပိတ်ခံရသော၊ ၎င်းတို့နှိပ်စက်ကလူပြုသဖြင့် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးကြရရှာသော စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာ၊ ရုပ်ရှင်မင်းသား၊ မင်းသမီး၊ ဒါရိုက်တာ စသူတို့မှာ မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိပါသည်။

 

မြန်မာနိုင်ငံမှာတင်လား ဆိုတော့ မဟုတ်ပါ။ အာဏာရှင်နိုင်ငံတိုင်းမှာပင် ထောင်ချခံရသော၊​ မတရားနှိပ်စက်ကလူပြု ခံရသော စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာဆရာနှင့် အနုပညာသည်ပေါင်း များစွာရှိ၏။

 

ကျွန်ုပ်သည် ၁၉၉၆ ခုနှစ်လောက်က ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော စာပေဟောပြောပွဲမှ ‘ကျွန်မ တော်တော် ညံ့ခဲ့ပါတယ်’ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆရာမ ‘ဂျူး’ ဟောပြောခဲ့သည်ကို မှတ်မိနေပါသေး၏။ ဆရာမက ‘ကောင်းတာ တော်တာတွေ ကြည့်ချင်လျင်ဖြင့် မြန်မာ့အသံနှင့် မြဝတီက လွှင့်သည်များကို ကြည့်ကြပါ’ ဟု ပြောခဲ့၏။ မှန်ပါသည်။

 

အစိုးရက ချုပ်ကိုင်ထားသော မြန်မာသတင်းစာများ၌ မည်သည့် အနိဋ္ဌာရုံသတင်းကိုမှ မထည့်ရ။ ကျက်သရေရော ဘဲသရေပါ တုံးသည်။ အပြင်မှာ ပြည်သူတွေ မည်မျှဒုက္ခသုက္ခရောက်နေသည်ဖြစ်စေ သတင်းစာထဲ၌ တပြည်လုံး သာယာဝပြောလို့၊ ပွဲလမ်းသဘင်များ တခြိမ့်ခြိမ့်ခံလို့၊ သီးနှံတွေကလည်း အထွက်တိုးလို့၊ သောက်ကယအိုးနဲ။

 

ဘယ်တံတားဖွင့်ပွဲကို ဘယ်ဝန်ကြီးကသွားပြီး ဖဲကြိုးကို ကတ်ကြေးနှင့်ကိုက် ဖြတ်တာသည် သမိုင်းမဟုတ်။ အဘယ် မည်သော အင်ဂျင်နီယာချုပ်ကြီးက အဘယ်မည်သော ဈေးကြီးက ရေမြောင်းဖော်သည့်လုပ်ငန်းကို သွားရောက် စစ်ဆေးကြည့်ရှုပြီး မလိုအပ်သည်များကို မှာကြားတာ သမိုင်းမဟုတ်။

 

ဆရာမြ၏ တောင်သမန်ရွှေအင်းက လေညင်းဆော်တော့ စာအုပ်သည်သာ တကယ့်သမိုင်း အစစ်အမှန် ဖြစ်၏။ နေဝင်းမြင့်၏ မြို့ပြပိုးမွှားများသည် တကယ့်သမိုင်း အစစ်အမှန် ဖြစ်၏။

 

သမိုင်းဆိုတာ ထိုခေတ်က ပြည်သူလူထုတို့ အကြောင်း ဖြစ်၏။

အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားတစ်ခုတည်းအကြောင်း ကွက်ရေးထားတာ၊ ပြည်သူလူထုကြီး၏ လူနေမှုဘဝကို မျက်ကွယ် ပြုထားတာ သမိုင်းမဟုတ်ပါ။ အထက်မှာ ပြောခဲ့သလို ရာဇတို့အကြောင်း ရေးထားသည့် ရာဇဝင်မျှသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။

 

မြန်မာပြည် ထိပ်သီးဘဝမှ ဘိတ်ချီးဘဝရောက်ခဲ့ရပုံအကြောင်း တကယ့်အဖြစ်အပျက်များကို သိလိုပါက ကြေးမုံဦးသောင်း၏ ဘီလူးတို့ရွာကို ရှာဖတ်ကြစေလိုကြောင်း။

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၆ ဧပြီလ ၂၀၂၆

စစ်ကိုမုန်းသော ကျွန်ုပ်နှင့် ကျွန်ုပ် စစ်ကိုမုန်းသည် ဆိုခြင်းအကြောင်း

ဤဒွန္နယာကြီး၌ ကျွန်ုပ်လိုလူမျိုးချည်းသာဆိုလျင် စစ် ဆိုသည့်စကားလုံး ပေါ်လာစရာ အကြောင်းကို မရှိ။

စစ်ကိုမုန်းသူများထဲ၌ ကျွန်ုပ်သည် နံပါတ်ဝမ်း တစ်၊​ ဂဏန်း ၁ ထဲက ပါ၏။

 

အမှန်ကိုဆိုရလျင် ကျွန်ုပ်၏ သဘာဝမှာ အပင်လေးစိုက်၊ ပေါင်းမြက်လေးသုတ်သင်ရှင်းလင်း၊ သစ်ပင်ပန်းပင်လေးတွေ ရေလောင်းပြီး တောမှာအေးအေးဆေးဆေး နားအေးပါးအေး နေလိုခြင်းဖြစ်၏။ (ဘုန်းကြီးဝတ်ဘို့ လာမပြောပါနှင့်။ စိတ်မဝင်ဇားဘာစ်၊ အဟိ) ဘာတက်ခနော်လော်ဂျီမှ မလိုချင်။ မြေကြီးကို တူးဆွ၊ အပင်စိုက်၊ ကိုယ်စိုက်တာကိုယ်စားပြီး ရေနွေးကြမ်းလေးသောက် စာလေးဖတ်၊ သက်သောင့်သက်သာ နေလိုလှ၏။

 

ကျွန်ုပ်သာမဟုတ်ပါ။ များစွာသော အသင်တို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့ မရှိအေးအေး ရှိအေးအေး၊ ဘဝကို ခပ်အေးအေး အီးဇီးဂိုးရင်း သွားချင်သူများသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။

 

သဟာဆို ဤ ဒွန္နယာကြီးမှာ အဘယ်ကြောင့် စစ်ပွဲတို့ ဖြစ်ကြရပါသနည်း။

အမှန်ကို ဆိုရလျင် စစ်ပွဲကို ဖန်တီးသူများမှာ တောင်သူလယ်သမား၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့မဟုတ်။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဘုရင်ဟု ကြေငြာထားသူ၊ လူမိုက်ကြီးများသာ ဖြစ်ဘိ၏။

 

ထို ဘုရင်ဆိုသူများက နယ်မြေတိုးချဲ့လိုသဖြင့်သော် လည်းကောင်း၊ သူများပိုင်နက်ကို မတရားသဖြင့် သိမ်းပိုက်လို၍ သော် လည်းကောင်း၊ သူရို့တိုင်းပြည်က သယံဇာတများကို သွားရည်ယိုသောကြောင့်သော် လည်းကောင်း အစရှိသည့် လိုချင်လောဘများကြောင့် စစ်ပွဲကို ဖန်တီးကြတာ ဖြစ်၏။

 

အနှီ ဘုရင်ဆိုသူတို့၏ အလိုလောဘများကို ဖြည့်ဆည်းဘို့ရာ သာမန်တိုင်းသူပြည်သားများက အသက် အသေခံကာ တိုက်ခိုက်ပေးရခြင်းသာ ဖြစ်၏။

 

မယုံလျင် အသင်တို့သည် ရွာများကိုလိုက်ပြီး ယောက်ျားတစ်ယောက်ချင်းစီးကို စစ်တမ်းကောက်ကြည့်စမ်းပါ။

 

အသင်တို့သည် စစ်တိုက်လိုပါသလော။

အသင်သည် စစ်ပွဲမှာ သေနတ်နှင့်ပစ်၍ ကိုယ်နှင့်မသိသော တစ်ဖက်သားကို သေအောင်သတ်လိုပါသလော။

အသင်သည် ကိုယ်နှင့် ဘာရန်ကြွေးရန်စမှ မရှိသည့် လူတစ်ယောက်ကို အသားလွတ် ဓားနှင့်ပိုင်းလိုပါသလော။

 

အသင်သည် သားတကွဲ၊ မယားတကွဲနှင့် ဒုက္ခဆင်းရဲကြီးစွာ သေနတ်တွေ တဒိုင်းဒိုင်းနှင့်၊ စားကောင်းချင်း မစားရ။ အိပ်ကောင်းချင်း မအိပ်ရ နေလိုပါသလော။

အသင်သည် ကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ယာက အိပ်ယာထက်မှာ ဇိမ်ကျကျ အိပ်ရမည့်အစား တောတောင်ထဲမှာ ဖြုတ်အကိုက်ကိုက်၊ ခြင်အကိုက်ကိုက်နှင့် မြေကြီးပေါ်မှာ ခွေးလိုအိပ်ချင်ပါသလော။

အသင်သည် ထမင်းကို ကိုယ့်အိမ်က ထမင်းစားပွဲမှာ ကိုယ့်သားတွေသမီးတွေနှင့် ပျော်ပျော်ပါးပါး လက်ဆုံမစားဘဲ တောထဲမှာ ခွေးစားလို စားလိုပါသလော။

 

အသင်သည် အေးအေးဆေးဆေး ကိုယ့်အိမ်မှာကိုယ် (လူငယ်လေးတစ်ဦးပါ တေလေလေးလားဝိုင်းကဲ့ရဲ့တယ်) ဆိုသည့် သီချင်းလေးနားထောင်လိုက်၊ (ဆယ်နှစ်ကွ ဆယ်နှစ်) ဆိုသည့် ကျော်ဟိန်းကားလေး ကြည့်လိုက် လုပ်နေမည့်အစား တောထဲမှာ ငါ့များ ဘယ်သူက သေနတ်နဲ့ ပစ်လိုက်လေမလဲဟု ရင်တထိတ်ထိတ်နှင့် ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် သွားနေလိုပါ သလော။

 

လိုက် မေးကြည့်စမ်းပါ။

သူတပါးကို သတ်ဘို့ မဆိုထားပါနှင့်။ ဘာမဟုတ် ညာမဟုတ်။ ဘာအကြောင်းကိစ္စမှ မရှိပါဘဲလျက် လမ်းပေါ်လျှောက် သွားနေသူတစ်ဦးကို အသားလွတ် တုတ်နှင့်ခေါင်းကို ရိုက်ဘို့ ကြိုးစားကြည့်စမ်းပါ။

 

စစ်ပွဲဆိုသည်မှာ . . .

 

ကိုယ်နှင့်လည်း လုံးဝမသိပါဘဲလျက် . . .

ကိုယ်နှင့်လည်း မည်သည့် ရန်ငြိုးရန်စတစ်ခုမှ မရှိပါဘဲလျက် . . .

သူသည်လည်း မည်သည့်အပြစ်တစုံတရာကိုမှ မကျူးလွန်ပါဘဲလျက် . . .

အနှီသူသည် မကောင်းမှုများ ကျူးလွန်နေသည့် လူဆိုးသူခိုးလည်း မဟုတ်ပါဘဲလျက် . . .

ထို အပြစ်ကင်းစင်သူတစ်ဦးအား . . .

 

အခြား သူနှင့်ဘာမှ မသက်ဆိုင်သူ . . .

သူနှင့်လည်း ဘာရန်သူမှမဟုတ်သူ . . .

သူ့ကို အသားလွတ် သတ်ဖြတ်ရန် ဘာအကြောင်းမှ မရှိသူတစ်ဦးက . . .

 

အသားလွတ် သေနတ်နှင့်ပစ်၊ လှံနှင့်ထိုး၊ ဓားနှင့် ခုတ်သတ်ရခြင်းပင် ဖြစ်သတည်း။

 

မည်မျှ တရားမဲ့လိုက်ပါသနည်း။

မည်မျှ မတရားလိုက်ပါဘိသနည်း။

မည်မျှ မိုက်မဲသည့်အလုပ်ကို လုပ်လိုက်ရတာပါနည်း။

 

စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲလိုက်ရသူ စစ်သားတစ်ဦးအနေနှင့် သူ သေနတ်နှင့်ပစ်သတ်လိုက်သူတစ်ဦးကို အေဘေး၊ နင်တော့ သေပေရော့ဟူသည့် မုန်းတီးစိတ်နှင့် အာဃာတစိတ်နှင့် ပစ်သတ်လိုက်တာ မဟုတ်နိုင်ပါ။ သူသည် တစ်ဖက်ကလူ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ကိုယ့်ရန်သူဟု သဘောထားကာသာ ပစ်သတ်လိုက်ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ အနို့ သူက ပစ်မသတ်ရင် တစ်ဘက်လူက ကိုယ့်ကို ပစ်သတ်သွားမှာကိုး။ မပစ်ချင်လို့ကို မရ။ ပစ်ကိုပစ်ရပေမည်။ အနို့ စစ်ပွဲဟူသည် လူတဖက်သားကို ပစ်သတ်ဘို့အတွက် မဟုတ်ပါလော။

 

ဥပမာ - ယခု အမေရိကန်လေယာဉ်က အီရန်တစ်နေရာရာကို ဗုံးကျဲလိုက်သဖြင့် လူများ သေကြေပျက်စီးသွားသည် ဆိုကြပါစို့။ ထို အမေရိကန်လေယာဉ်မှူးသည် သူဗုံးကျဲချလိုက်သည့်နေရာက သေသူတွေသည် မည်သူတွေဖြစ်သည်ကို သိပါသလား။ သူဗုံးကျဲလိုက်သဖြင့် ဘယ်နှစ်ယောက် သေသည်ကိုပင် သိပါသလား။ ထိုသူတွေ သေကျေပျက်စီး သွားခြင်းဖြင့် သူ့အတွက် ဘာတွေ အကျိုးထူးသွားပါသနည်း။ သူသည် အထက်က အမိန့်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဤနေရာကို ဗုံးကျဲချလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်၏။ ဘယ်သူတွေသေသည်၊ ဘယ်မျှသေသည်၊ သူဗုံးကျဲချလိုက်သဖြင့် ထိုမိသားစုများ မည်မျှ ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်သည် စသည်တို့ကို စစ်ဆေးတွေးတောဘို့ရာ သူ့ကိစ္စမဟုတ်။​ သူ့အလုပ်က ဗုံးကျဲဆိုလျင် ကျဲချလိုက် ဘို့သာ ဖြစ်၏။

 

အမှန်စင်စစ် ထိုဗုံးကျဲသူသည် အထက်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အမိန့်ပေးတာကို လုပ်လိုက်ရသည့် စက်ရုပ်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ချေ၏။ အကယ်၍သာ ထိုဗုံးကျဲသူ လူသားသည် လူစင်စစ်ဖြစ်လျက် ငါသာဗုံးကျဲလိုက်ရင် လူတွေဘယ်လောက် သေကုန်မည်၊ သေသူထဲတွင် ဖခင်တစ်ဦးပါသွားပါက သူ့မိသားစုတစ်ခုလုံး ထိခိုက်သွားနိုင်သည်၊​ သူတို့အိမ်တွေ မီးလောင်ပျက်စီးကုန်ပါက အဘယ်မျှ ဒုက္ခရောက်မည် အစရှိသည်တို့ကို တွေးတောဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းရှိသူဖြစ်အံ့။ ကိုယ်မလုပ်ချင်သည့် အလုပ်တစ်ခုကို မလုပ်ဘဲ နေနိုင်စွမ်းရှိသူတစ်ဦးဖြစ်အံ့။ ထိုသူသည် ထိုဗုံးကျဲသည့်ခလုတ်ကို နှိပ်ရဲလိမ့်မည်ဟု ကျွန်ုပ်ကတော့ မထင်ပါ။

 

အနှီလေသူရဲကို ဗုံးကျဲမိန့်ပေးသည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအနေနှင့်လည်း သူဗုံးကျဲခိုင်းလိုက်သည့် နေရာကလူတွေကို မုန်းတီးစိတ်၊ အာဃာတစိတ်၊ သေစေလိုသောစိတ်ဖြင့် ဗုံးကျဲခိုင်းတာဟု ကျွန်ုပ်မထင်။ သူသည်လည်း သူ့ဘုရင်ကြီးက ဟေ့ရောင်၊ အဲဒီနေရာကို ဗုံးကျဲလိုက်ကွဟု အမိန့်ပေးသဖြင့်သာ ဗုံးကျဲခိုင်းရတာ ဖြစ်၏။

 

ဤမျှ ကျွန်ုပ် လျှာရှည်သည်ကို ဖတ်ပြီးသည့်သကာလ အသင်တို့သည် စစ်ပွဲ ဘာကြောင့်ဖြစ်ရသည်ကို နည်းနည်းလောက် ရိပ်မိပါပြီ။

 

စစ်ဖြစ်သည်ဆိုခြင်းမှာ သူကငါ့ကို စော်ကားလို့။ သူက ငါ့ကို ဘာလုပ်လို့ စသဖြင့် အမုန်း အာဃာတကြောင့် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး သတ်ပုတ်ကြခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဟို့ ထိပ်ဆုံးက လူမိုက်ကြီးများ၏ မိုက်ရူးရဲဆန်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်၏။ ထိပ်ဆုံးက လူမိုက်ကြီးများ၏ ဆိုးညစ်မိုက်မဲမှုကို အောက်ကလူများက လုပ်ချင်သည်ဖြစ်စေ၊ မလုပ်ချင်သည်ဖြစ်စေ လိုက်လုပ်ပေးနေကြရတာ ဖြစ်၏။

 

အတော်တော့ ဆိုးပါသည်။

 

ဤကဲ့သို့သော အကြောင်းများကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် . . .

စစ်ကို မုန်းပါသည်။ စစ်ဖြစ်ရခြင်းကို ရွံပါသည်။

စစ်ဖြစ်အောင်လုပ်နေသူများကိုလည်း အော့နှလုံးနာပါသည်။

၎င်းတို့ အမြန်သေကြေပျက်စီးကြောင်းကိုလည်း တရံမလပ် ဆုတောင်းပါသည်။

ထိုသူများသည် သေကြေပျက်စီးပြီးနောက်ပိုင်း၌ မည်သည့်အခါမှ လူ့ပြည်ကို ပြန်လာခွင့်မကြုံတော့ဘဲ ထာဝရငရဲတွင် ကျခံကြရပါစေဟုလည်း ရင်ထဲအသည်းထဲ၊ နှလုံးထဲ ကျောက်ကပ်ထဲ၊​ ကလီစာပေါင်းစုံထဲမှ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ဆုတောင်း ပါသည်။

 

ထို့ကြောင့်ပင်လျင် . . .

အေးအေးချမ်းချမ်း နေရအောင် စီစဉ်ပေးထားသော စင်ကာပူအစိုးရကိုလည်း ကျေးဇူးအထပ်ထပ် တင်ရပါ၏။

 

ဤကမ္ဘာလောကကြီးသည် လူ့အန္ဓများကြောင့်ဖြစ်သော စစ်ပွဲများ ကင်းစင်လျက် ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသား အားလုံးတို့သည် အေးအေးချမ်းချမ်း ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် နေကြရပါစေကုန်သတည်း ဟု ဆုမွန်ကောင်း တောင်းလိုက်ပါ၏။

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၃၀ မတ်လ၊ ၂၀၂၆