Monday, March 30, 2026

စစ်ကိုမုန်းသော ကျွန်ုပ်နှင့် ကျွန်ုပ် စစ်ကိုမုန်းသည် ဆိုခြင်းအကြောင်း

ဤဒွန္နယာကြီး၌ ကျွန်ုပ်လိုလူမျိုးချည်းသာဆိုလျင် စစ် ဆိုသည့်စကားလုံး ပေါ်လာစရာ အကြောင်းကို မရှိ။

စစ်ကိုမုန်းသူများထဲ၌ ကျွန်ုပ်သည် နံပါတ်ဝမ်း တစ်၊​ ဂဏန်း ၁ ထဲက ပါ၏။

 

အမှန်ကိုဆိုရလျင် ကျွန်ုပ်၏ သဘာဝမှာ အပင်လေးစိုက်၊ ပေါင်းမြက်လေးသုတ်သင်ရှင်းလင်း၊ သစ်ပင်ပန်းပင်လေးတွေ ရေလောင်းပြီး တောမှာအေးအေးဆေးဆေး နားအေးပါးအေး နေလိုခြင်းဖြစ်၏။ (ဘုန်းကြီးဝတ်ဘို့ လာမပြောပါနှင့်။ စိတ်မဝင်ဇားဘာစ်၊ အဟိ) ဘာတက်ခနော်လော်ဂျီမှ မလိုချင်။ မြေကြီးကို တူးဆွ၊ အပင်စိုက်၊ ကိုယ်စိုက်တာကိုယ်စားပြီး ရေနွေးကြမ်းလေးသောက် စာလေးဖတ်၊ သက်သောင့်သက်သာ နေလိုလှ၏။

 

ကျွန်ုပ်သာမဟုတ်ပါ။ များစွာသော အသင်တို့သည်လည်း ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့ မရှိအေးအေး ရှိအေးအေး၊ ဘဝကို ခပ်အေးအေး အီးဇီးဂိုးရင်း သွားချင်သူများသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။

 

သဟာဆို ဤ ဒွန္နယာကြီးမှာ အဘယ်ကြောင့် စစ်ပွဲတို့ ဖြစ်ကြရပါသနည်း။

အမှန်ကို ဆိုရလျင် စစ်ပွဲကို ဖန်တီးသူများမှာ တောင်သူလယ်သမား၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့မဟုတ်။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဘုရင်ဟု ကြေငြာထားသူ၊ လူမိုက်ကြီးများသာ ဖြစ်ဘိ၏။

 

ထို ဘုရင်ဆိုသူများက နယ်မြေတိုးချဲ့လိုသဖြင့်သော် လည်းကောင်း၊ သူများပိုင်နက်ကို မတရားသဖြင့် သိမ်းပိုက်လို၍ သော် လည်းကောင်း၊ သူရို့တိုင်းပြည်က သယံဇာတများကို သွားရည်ယိုသောကြောင့်သော် လည်းကောင်း အစရှိသည့် လိုချင်လောဘများကြောင့် စစ်ပွဲကို ဖန်တီးကြတာ ဖြစ်၏။

 

အနှီ ဘုရင်ဆိုသူတို့၏ အလိုလောဘများကို ဖြည့်ဆည်းဘို့ရာ သာမန်တိုင်းသူပြည်သားများက အသက် အသေခံကာ တိုက်ခိုက်ပေးရခြင်းသာ ဖြစ်၏။

 

မယုံလျင် အသင်တို့သည် ရွာများကိုလိုက်ပြီး ယောက်ျားတစ်ယောက်ချင်းစီးကို စစ်တမ်းကောက်ကြည့်စမ်းပါ။

 

အသင်တို့သည် စစ်တိုက်လိုပါသလော။

အသင်သည် စစ်ပွဲမှာ သေနတ်နှင့်ပစ်၍ ကိုယ်နှင့်မသိသော တစ်ဖက်သားကို သေအောင်သတ်လိုပါသလော။

အသင်သည် ကိုယ်နှင့် ဘာရန်ကြွေးရန်စမှ မရှိသည့် လူတစ်ယောက်ကို အသားလွတ် ဓားနှင့်ပိုင်းလိုပါသလော။

 

အသင်သည် သားတကွဲ၊ မယားတကွဲနှင့် ဒုက္ခဆင်းရဲကြီးစွာ သေနတ်တွေ တဒိုင်းဒိုင်းနှင့်၊ စားကောင်းချင်း မစားရ။ အိပ်ကောင်းချင်း မအိပ်ရ နေလိုပါသလော။

အသင်သည် ကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ယာက အိပ်ယာထက်မှာ ဇိမ်ကျကျ အိပ်ရမည့်အစား တောတောင်ထဲမှာ ဖြုတ်အကိုက်ကိုက်၊ ခြင်အကိုက်ကိုက်နှင့် မြေကြီးပေါ်မှာ ခွေးလိုအိပ်ချင်ပါသလော။

အသင်သည် ထမင်းကို ကိုယ့်အိမ်က ထမင်းစားပွဲမှာ ကိုယ့်သားတွေသမီးတွေနှင့် ပျော်ပျော်ပါးပါး လက်ဆုံမစားဘဲ တောထဲမှာ ခွေးစားလို စားလိုပါသလော။

 

အသင်သည် အေးအေးဆေးဆေး ကိုယ့်အိမ်မှာကိုယ် (လူငယ်လေးတစ်ဦးပါ တေလေလေးလားဝိုင်းကဲ့ရဲ့တယ်) ဆိုသည့် သီချင်းလေးနားထောင်လိုက်၊ (ဆယ်နှစ်ကွ ဆယ်နှစ်) ဆိုသည့် ကျော်ဟိန်းကားလေး ကြည့်လိုက် လုပ်နေမည့်အစား တောထဲမှာ ငါ့များ ဘယ်သူက သေနတ်နဲ့ ပစ်လိုက်လေမလဲဟု ရင်တထိတ်ထိတ်နှင့် ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် သွားနေလိုပါ သလော။

 

လိုက် မေးကြည့်စမ်းပါ။

သူတပါးကို သတ်ဘို့ မဆိုထားပါနှင့်။ ဘာမဟုတ် ညာမဟုတ်။ ဘာအကြောင်းကိစ္စမှ မရှိပါဘဲလျက် လမ်းပေါ်လျှောက် သွားနေသူတစ်ဦးကို အသားလွတ် တုတ်နှင့်ခေါင်းကို ရိုက်ဘို့ ကြိုးစားကြည့်စမ်းပါ။

 

စစ်ပွဲဆိုသည်မှာ . . .

 

ကိုယ်နှင့်လည်း လုံးဝမသိပါဘဲလျက် . . .

ကိုယ်နှင့်လည်း မည်သည့် ရန်ငြိုးရန်စတစ်ခုမှ မရှိပါဘဲလျက် . . .

သူသည်လည်း မည်သည့်အပြစ်တစုံတရာကိုမှ မကျူးလွန်ပါဘဲလျက် . . .

အနှီသူသည် မကောင်းမှုများ ကျူးလွန်နေသည့် လူဆိုးသူခိုးလည်း မဟုတ်ပါဘဲလျက် . . .

ထို အပြစ်ကင်းစင်သူတစ်ဦးအား . . .

 

အခြား သူနှင့်ဘာမှ မသက်ဆိုင်သူ . . .

သူနှင့်လည်း ဘာရန်သူမှမဟုတ်သူ . . .

သူ့ကို အသားလွတ် သတ်ဖြတ်ရန် ဘာအကြောင်းမှ မရှိသူတစ်ဦးက . . .

 

အသားလွတ် သေနတ်နှင့်ပစ်၊ လှံနှင့်ထိုး၊ ဓားနှင့် ခုတ်သတ်ရခြင်းပင် ဖြစ်သတည်း။

 

မည်မျှ တရားမဲ့လိုက်ပါသနည်း။

မည်မျှ မတရားလိုက်ပါဘိသနည်း။

မည်မျှ မိုက်မဲသည့်အလုပ်ကို လုပ်လိုက်ရတာပါနည်း။

 

စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲလိုက်ရသူ စစ်သားတစ်ဦးအနေနှင့် သူ သေနတ်နှင့်ပစ်သတ်လိုက်သူတစ်ဦးကို အေဘေး၊ နင်တော့ သေပေရော့ဟူသည့် မုန်းတီးစိတ်နှင့် အာဃာတစိတ်နှင့် ပစ်သတ်လိုက်တာ မဟုတ်နိုင်ပါ။ သူသည် တစ်ဖက်ကလူ ဖြစ်နေသည့်အတွက် ကိုယ့်ရန်သူဟု သဘောထားကာသာ ပစ်သတ်လိုက်ရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ အနို့ သူက ပစ်မသတ်ရင် တစ်ဘက်လူက ကိုယ့်ကို ပစ်သတ်သွားမှာကိုး။ မပစ်ချင်လို့ကို မရ။ ပစ်ကိုပစ်ရပေမည်။ အနို့ စစ်ပွဲဟူသည် လူတဖက်သားကို ပစ်သတ်ဘို့အတွက် မဟုတ်ပါလော။

 

ဥပမာ - ယခု အမေရိကန်လေယာဉ်က အီရန်တစ်နေရာရာကို ဗုံးကျဲလိုက်သဖြင့် လူများ သေကြေပျက်စီးသွားသည် ဆိုကြပါစို့။ ထို အမေရိကန်လေယာဉ်မှူးသည် သူဗုံးကျဲချလိုက်သည့်နေရာက သေသူတွေသည် မည်သူတွေဖြစ်သည်ကို သိပါသလား။ သူဗုံးကျဲလိုက်သဖြင့် ဘယ်နှစ်ယောက် သေသည်ကိုပင် သိပါသလား။ ထိုသူတွေ သေကျေပျက်စီး သွားခြင်းဖြင့် သူ့အတွက် ဘာတွေ အကျိုးထူးသွားပါသနည်း။ သူသည် အထက်က အမိန့်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဤနေရာကို ဗုံးကျဲချလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်၏။ ဘယ်သူတွေသေသည်၊ ဘယ်မျှသေသည်၊ သူဗုံးကျဲချလိုက်သဖြင့် ထိုမိသားစုများ မည်မျှ ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်သည် စသည်တို့ကို စစ်ဆေးတွေးတောဘို့ရာ သူ့ကိစ္စမဟုတ်။​ သူ့အလုပ်က ဗုံးကျဲဆိုလျင် ကျဲချလိုက် ဘို့သာ ဖြစ်၏။

 

အမှန်စင်စစ် ထိုဗုံးကျဲသူသည် အထက်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အမိန့်ပေးတာကို လုပ်လိုက်ရသည့် စက်ရုပ်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ချေ၏။ အကယ်၍သာ ထိုဗုံးကျဲသူ လူသားသည် လူစင်စစ်ဖြစ်လျက် ငါသာဗုံးကျဲလိုက်ရင် လူတွေဘယ်လောက် သေကုန်မည်၊ သေသူထဲတွင် ဖခင်တစ်ဦးပါသွားပါက သူ့မိသားစုတစ်ခုလုံး ထိခိုက်သွားနိုင်သည်၊​ သူတို့အိမ်တွေ မီးလောင်ပျက်စီးကုန်ပါက အဘယ်မျှ ဒုက္ခရောက်မည် အစရှိသည်တို့ကို တွေးတောဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းရှိသူဖြစ်အံ့။ ကိုယ်မလုပ်ချင်သည့် အလုပ်တစ်ခုကို မလုပ်ဘဲ နေနိုင်စွမ်းရှိသူတစ်ဦးဖြစ်အံ့။ ထိုသူသည် ထိုဗုံးကျဲသည့်ခလုတ်ကို နှိပ်ရဲလိမ့်မည်ဟု ကျွန်ုပ်ကတော့ မထင်ပါ။

 

အနှီလေသူရဲကို ဗုံးကျဲမိန့်ပေးသည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအနေနှင့်လည်း သူဗုံးကျဲခိုင်းလိုက်သည့် နေရာကလူတွေကို မုန်းတီးစိတ်၊ အာဃာတစိတ်၊ သေစေလိုသောစိတ်ဖြင့် ဗုံးကျဲခိုင်းတာဟု ကျွန်ုပ်မထင်။ သူသည်လည်း သူ့ဘုရင်ကြီးက ဟေ့ရောင်၊ အဲဒီနေရာကို ဗုံးကျဲလိုက်ကွဟု အမိန့်ပေးသဖြင့်သာ ဗုံးကျဲခိုင်းရတာ ဖြစ်၏။

 

ဤမျှ ကျွန်ုပ် လျှာရှည်သည်ကို ဖတ်ပြီးသည့်သကာလ အသင်တို့သည် စစ်ပွဲ ဘာကြောင့်ဖြစ်ရသည်ကို နည်းနည်းလောက် ရိပ်မိပါပြီ။

 

စစ်ဖြစ်သည်ဆိုခြင်းမှာ သူကငါ့ကို စော်ကားလို့။ သူက ငါ့ကို ဘာလုပ်လို့ စသဖြင့် အမုန်း အာဃာတကြောင့် တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး သတ်ပုတ်ကြခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဟို့ ထိပ်ဆုံးက လူမိုက်ကြီးများ၏ မိုက်ရူးရဲဆန်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်၏။ ထိပ်ဆုံးက လူမိုက်ကြီးများ၏ ဆိုးညစ်မိုက်မဲမှုကို အောက်ကလူများက လုပ်ချင်သည်ဖြစ်စေ၊ မလုပ်ချင်သည်ဖြစ်စေ လိုက်လုပ်ပေးနေကြရတာ ဖြစ်၏။

 

အတော်တော့ ဆိုးပါသည်။

 

ဤကဲ့သို့သော အကြောင်းများကြောင့် အကျွန်ုပ်သည် . . .

စစ်ကို မုန်းပါသည်။ စစ်ဖြစ်ရခြင်းကို ရွံပါသည်။

စစ်ဖြစ်အောင်လုပ်နေသူများကိုလည်း အော့နှလုံးနာပါသည်။

၎င်းတို့ အမြန်သေကြေပျက်စီးကြောင်းကိုလည်း တရံမလပ် ဆုတောင်းပါသည်။

ထိုသူများသည် သေကြေပျက်စီးပြီးနောက်ပိုင်း၌ မည်သည့်အခါမှ လူ့ပြည်ကို ပြန်လာခွင့်မကြုံတော့ဘဲ ထာဝရငရဲတွင် ကျခံကြရပါစေဟုလည်း ရင်ထဲအသည်းထဲ၊ နှလုံးထဲ ကျောက်ကပ်ထဲ၊​ ကလီစာပေါင်းစုံထဲမှ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ ဆုတောင်း ပါသည်။

 

ထို့ကြောင့်ပင်လျင် . . .

အေးအေးချမ်းချမ်း နေရအောင် စီစဉ်ပေးထားသော စင်ကာပူအစိုးရကိုလည်း ကျေးဇူးအထပ်ထပ် တင်ရပါ၏။

 

ဤကမ္ဘာလောကကြီးသည် လူ့အန္ဓများကြောင့်ဖြစ်သော စစ်ပွဲများ ကင်းစင်လျက် ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသား အားလုံးတို့သည် အေးအေးချမ်းချမ်း ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် နေကြရပါစေကုန်သတည်း ဟု ဆုမွန်ကောင်း တောင်းလိုက်ပါ၏။

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၃၀ မတ်လ၊ ၂၀၂၆

Monday, March 2, 2026

ကျွန်ုပ်နှင့် သေခြင်းတရား အကြောင်း

ကျွန်ုပ်အနေနှင့် သေခြင်းတရားအကြောင်း စာတစ်ပုဒ်လောက် ရေးထုတ်ဘို့ နှစ်အတန်ကြာကပင် စိတ်ကူးရှိခဲ့၏။ သို့သော် ဘာကြောင့်မှန်းမသိ။ မရေးဖြစ်ခဲ့။ (သေစကားပြောရမှာ ကြောက်လို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။)

 


ယနေ့သတင်း၌ ကမ္ဘာ့သတင်းများတွင် မကြာမကြာပေါ်ထွက်လာလေ့ရှိသူတစ်ဦး မာလကီးယားသွားသည့် သတင်းကို ဖတ်လိုက်ရတော့ သေခြင်းတရားအကြောင်း ခေါင်းထဲပေါ်လာပြန်၏။ သို့အတွက် ရင်ထဲ၌ ကျလိကျလိ ဖြစ်လာသည့် ထိုအကြောင်းကို ချမှ မရေးလိုက်ရလျင် ညနေ ဘီယာသောက်လို့ မြိန်မှာမဟုတ်သည့်အတွက် ရေးလိုက်ရပြန်ကြောင်းစ်။

 

ဗုဒ္ဓဘာသာစာပေများအရ သေခြင်း (၄) မျိုးရှိ၏။

၁။ သက်တမ်းကုန်၍သေခြင်း (ဥပမာ - အသက် ၉၈ နှစ်ရှိပြီး ရင့်မှည့်ကြွေကျသွားခြင်း) - အာယုက္ခယ မရဏ

၂။ ကံကုန်၍သေခြင်း (ဥပမာ - အသက်ငယ်ငယ်နှင့် ရောဂါတစ်ခုခုဖြစ်၍ သေခြင်း) - ကမ္မက္ခယ မရဏ

၃။ သက်တမ်းလည်းကုန်၊ ကံလည်းကုန်၍ သေခြင်း (ဥပမာ - အသက်ကလည်း ၈၅၊ ရောဂါကလည်းပေါင်းစုံနှင့် သေခြင်း) ဥဘယက္ခယ မရဏ

၄။ တစုံတခုသော ပယောဂဖြင့် သေခြင်း (ဥပမာ - ကားတိုက်၍သော်လည်းကောင်း၊​ မြွေကိုက်၍သော်လည်းကောင်း၊ ဓားနှင့် အခုတ်ခံရ၍သော်လည်းကောင်း သေခြင်း) - ဥပစ္ဆေဒက မရဏ

 

မည်သို့ပင် သေစေကာမူ ခြုံ၍ပြောရပါလျင် သေခြင်းနှစ်မျိုးသာ ရှိ၏။

 

၁။ ကောင်းသောလူများ၏ သေခြင်းနှင့်

၂။ မကောင်းသောလူများ၏ သေခြင်း တို့ ဖြစ်၏။

 

အချို့လူများသေဆုံးလျင် လူအများတို့မှာ မိမိနှင့် မသိကျွမ်းစေ၊ မသက်ဆိုင်စေကာမူ၊ မိမိနှင့် ဆွေမျိုးလည်းမဟုတ်၊ အပေါင်းအသင်း သူငယ်ချင်းလည်း မဟုတ်စေကာမူ၊ မိမိပင် မသိမမြင်လိုက်ရစေကာမူ ဝမ်းနည်းပူဆွေးကြရ၏။ နှမြောတသကြရ၏။ ယူကြုံးမရ ဖြစ်ကြရ၏။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် အာဇာနည်ကြီးများ လုပ်ကြံခံရစဉ်က မြန်မာတစ်ပြည်လုံး ယူကြုံးမရ အပူလုံး ကြွကြ၏။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဆိုတာ ဘယ်လိုနေပါလိမ့်ဟု ကျွန်ုပ် မသိမီလိုက်သော်လည်း သူ့လုပ်ရပ်များ သူ့အကြောင်းများကြားရုံနှင့် ကျွန်ုပ်တို့မှာ ကြည်ညိုရ၏၊ လေးစားရ၏။ ဗိုလ်ချုပ်တို့ လုပ်ကြံခံရသည့်အကြောင်းများ ဖတ်ရသည့်အခါတိုင်း ကျွန်ုပ်မှာ မျက်ရည်မဆည်နိုင် ဖြစ်ရ၏။

 

၎င်းတို့ကွယ်လွန်သည့်အခါ -

ကမ္ဘာမြေကြီးက ငိုကြွေးနေရမည့် -

လူ့ဘောင်လောကကြီးက တမ်းတနေရမည့် -

ကျွန်ုပ်တို့နှလုံးသားထဲ၌ ထာဝရ စွဲငြိနေမည့် -

သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့၊ လူချွန်လူကောင်း အပေါင်းတို့ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အများအပြားရှိပါ၏။

 

သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသည် လူတော်လူကောင်းများကို လက်မခံတတ်သည့် တိုင်းပြည်ဆိုးတစ်ခုဖြစ်သဖြင့် တော်သည် ကောင်းသည်ဟု နည်းနည်းလောက် နာမည်ထွက်လာသည်နှင့် ရှင်းပစ်တတ်သည့် အစဉ်အလာမှာ ဟို့ယခင် ရှင်ဘုရင် များလက်ထက်ကတည်းက ဖြစ်၏။

 

ထို့ကြောင့်ပင်လျင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ခေါင်းထောင်ထလာမည် ကြံလိုက်၊ အောက်ကို ဝုန်းကနဲ ပြုတ်ကျသွားလိုက် နှင့် ယခုထိတိုင် တစ်ခါမှ နလံမထူနိုင်ခဲ့ပဲ သူများအောက်ပိတ်ဆုံး ဘိတ်ချီးနိုင်ငံတစ်နိုင်အဖြစ် ရှိနေခဲ့ရလေ၏။

 

ယခုပင်လျင် ကောင်းသည့်၊ တော်သည့်မြန်မာနိုင်ငံသား လူရည်ချွန် အများအပြားမှာ တခြားတိုင်းပြည်များသို့ ထွက်ခွာကာ မိမိနှင့်တကွ မိမိတို့သားသမီးများ၏ ဘဝရှေ့ရေးအတွက် ရုန်းကန် လှုပ်ရှားနေကြရကုန်သည် မဟုတ်လော။

 

ပဌာန်း (၂၄) ပစ္စည်း၌ နတ္ထိပစ္စယော - မရှိခြင်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်း ဆိုတာ ပါ၏။

ဥပမာ - အနာရောဂါတို့ ရှိခြင်းသည် မကောင်း။ ထိုအနာရောဂါတို့ မရှိခြင်းအားဖြင့် ကျန်းမာရေးကောင်း၏။ အနာရောဂါတို့သည် ၎င်းတို့မရှိခြင်းအားဖြင့် လူကို ကျေးဇူးပြု၏။

 

မြန်မာပြည်၌ “မရှိခြင်းအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုရမည့်သူ” တို့ အတော်များ၏။

ဟိုခွေးမသားတစ်သိုက် မရှိလျင် မြန်မာနိုင်ငံကြီး အတော်ကောင်းသွားပေမည်။

ထိုABay တစ်သိုက်သည် မြန်မာပြည်အတွက် ကင်ဆာဖြစ်၏။

၎င်းတို့အကုန်သေကျေပျက်စီးကုန်မှ မြန်မာပြည် အကောင်းဘက်ကို ပြန် ဦးလှည့်နိုင်မည်။

၎င်းတို့မရှိလျင် မြန်မာပြည်ကြီး အတော် ကျေးဇူးများပေမည်။

ထို့ကြောင့် အသင် သပ္ပူရိသအနွယ်မဝင်၊ သူတော်မစင်အပေါင်းတို့သည် မရှိခြင်းအားဖြင့် (တစ်နည်း သေပေးခြင်း အားဖြင့်) မြန်မာပြည်ကြီးကို ကျေးဇူးပြုကြပါကုန်လော့။

 

အသင်တို့ မသာပေါ်လျင် မြန်မာပြည်သား လူအများတို့ သင်္ကြန်၌ ကခုန်မြူးတူးပျော်ပါးကြသကဲ့သို့ ပျော်ရပေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် အသင်တို့သည် လူအများတို့ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ကြပါစေကုန်လော့။

 

ကျေးဇူးတင်ပါသည်။

 

အေးငြိမ်း

၂ မတ်လ၊ ၂၀၂၆

(မြန်မာပြည်ကို ငရဲတွင်းအတွင်း သက်ဆင်းစေခဲ့သောနေ့)


Thursday, February 26, 2026

မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု

(၁)

 

ကျွန်ုပ် စိတ်ကူးချိုချိုမှထုတ်သော မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှုကို ဖတ်ရ၏။

စာအုပ်ကလေးမှာ သိပ်ပင်မကြီးလှသော်လည်း အင်မတန် အဖိုးတန်သောစာများ ဖြစ်၏။

 

ထိုစာအုပ်ထဲတွင် -

မြန်မာစကားအကြောင်း၊ မြန်မာစကားပြေအကြောင်း၊ မြန်မာပြဇာတ်စာပေအကြောင်း၊ မြန်မာကဗျာအကြောင်း၊ မြန်မာဝတ္ထုတိုအကြောင်း၊ မြန်မာဝတ္ထုအကြောင်း၊ မြန်မာသတင်းစာအကြောင်း၊ မြန်မာမဂ္ဂဇင်းအကြောင်း၊ မြန်မာစာပေသမိုင်းအစ စသည်တို့ပါ၏။

မြန်မာစာအကြောင်း စိတ်ဝင်စားသူတို့ ဤစာအုပ်ကလေးကို ဖတ်သင့်လှ၏။

ဤစာအုပ်၌ မြန်မာစာ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာပုံအကြောင်း လေ့လာခွင့်ရမည်။

 

ဤသည်တို့မှာ ဆရာကြီးများ ပြုစုထားသည့် စာတမ်းများ ဖြစ်၏။

ကျွန်ုပ် ဆရာကြီးဦးဝန် (မင်းသုဝဏ်) ၏ မြန်မာစကားအကြောင်းကို ဖတ်တာ ဆယ်ရက်၊ နှစ်ပတ်လောက် ဖတ်ရ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆရာကြီး၏ စာတမ်းထဲ၌ သိစရာ၊ တတ်စရာ၊ မှတ်စရာ၊ လေ့လာစရာတွေ များလှ၏။ ဤသိစရာများကိုကျော်ပြီး ကျွန်ုပ် ရှေ့ဆက်မသွားနိုင်။

 

ဥပမာ - စာတမ်းထဲ၌ “ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရက ကိုးခန်းပျို့၊ အပိုဒ် ၂ တွင် “အိန့်၊ မိန့်၊ ထိန့်” ရေးထုံးကို ‘သံမြတ်သာအိန့်၊ ဤသို့မိန့်၏၊ ကျော်ထိန့်အံ့ဖွယ်’ ဟု စပ်ထုံးပြုခဲ့သည်” ဟု ပါရှိရာ ကျွန်တော် ကိုးခန်းပျို့ကို ရှာဖတ်ရပြန်ပါ၏။

 

ကျွန်ုပ် ကိုးခန်းပျို့ကို ဖတ်စဉ်က ထိုလင်္ကာများမှာ မြန်မာစာလုံးပေါင်းနှင့် သက်ဆိုင်နေကြောင်း မသိခဲ့။ ဆရာကြီး ရှင်းပြမှ နားလည်ရ၏။

 

“. . . ၊ ဟတ္ထိပါလာ၊ ဇာတကကို၊ လင်းပြထင်စွာ၊ ဟောပိမ့်ငှာတည့်၊ ကာယာနုတ္ထ၊ စသည်မေးရှောင်း၊ သို့အကြောင်းဟု၊ ထေရ်ပေါင်းပရိသတ်၊ ပြန်လျှောက်လတ်သော်၊ သံမြတ်သာအိမ့်၊ ဤသို့မိန့်၏၊ ကျော်ထိန့်အံ့ဘွယ်၊ ဇမ္ဗူလယ်၌၊ သုံးဆယ်စုံအင်၊ ဖြည့်ကျိုးထင်သည်၊ . . .”

 

ထို့နောက် -

“ပြည်ထဲပြည်လာ၊ ဝစိမ့်ငှာလျင်၊ ဝသာအဆွဲ၊ ချခဲပိုဒ်များ၊ . . .” ဟု သံဝရပျို့ အပိုဒ် ၁၅၄ မှစကာ ဖွဲ့ဆိုပြသည် ဆိုပြန်တော့ သံဝရပျို့ကို ရှာဖတ်ရပြန်၏။

 

ပြည်ထဲပြည်လာ၊ ဝစိမ့်ငှာလျင် က ပိုဒ်ရေ ၁၆၅ ကျမှ လာ၏။

၁၆၅။ ပြည်ထဲပြည်လာ၊ ဝစိမ့်ငှာလျင်၊ ဝသာအဆွဲ၊ ချခဲ့ပိုဒ်များ၊ ဆယ့်တစ်ပါးကို၊ မင်းသားသံဝရ၊ မိန့်ဟန်ပြ၏။ အချသည်တု၊ ကြွင်းကျန်ရှုသော်၊ တခုကိုမျှ၊ ဘယ်သူရအံ့၊ ဤမှရွေ့မွေ့၊ ကြွေလည်းဝဆွဲ၊ မကွဲငွေ့တူ၊ ဟူလင့်ကစား၊ နှစ်ပါးယှဉ်ထ၊ ဟရမလို၊ ဝကိုချည်းသာ၊ ဧကာရန္တ၊ မြန်မာ့အမှု၊ မှတ်တခုဖြင့်၊ စေ့ငုရှာဖွေ၊ ရတတ်စေလော့၊ ကြံနေသင်းသီး၊ သည်ကိုမှီး၍၊ အသီးဆန်းပြား၊ ချဘွယ်များလည်း၊ မရှားလေသေး၊ သပ်ကြောင်းပေးသည်။        နည်းရှေးဥပဒေသတည်း။

 

အမှန်ကိုဆိုရလျှင် ဤစာများကို ကျွန်ုပ်အနေနှင့် လုံးစေ့ပတ်စေ့ နားလည်သလားဆိုတော့ နားမလည်ပါ။

ဤစာများမှာ အမှန်တကယ် တတ်သိနားလည်သော ဆရာတစ်ဦးက မသင်ပြမပေးမချင်း အကုန်အစင် သိနားလည်ဘို့ မလွယ်လှပါ။

 

ဤစာတမ်း၌ မြန်မာစကားနှင့် အခြားဘာသာစကားများ ဆက်စပ်နေပုံ၊ အခြားဘာသာများမှ ဆင်းသက်လာသည့် မြန်မာ စကားလုံးများ အကြောင်း စသည်တို့ကို အတော် စုံစုံလင်လင် ဖော်ပြထား၏။ ရှေးပညာရှိကြီးများ ပြုစုခဲ့သည့် မြန်မာ စကား၊ မြန်မာစာဆိုင်ရာ စာအုပ်များအကြောင်းကိုလည်း အတော် ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖော်ပြထား၏။

 

ရှေးက ပညာရှိကြီးများသည် မြန်မာစာ ရေးသားရာတွင် သတ်ပုံမှန်ကန်ရေးကို အထူး ဂရုပြုခဲ့ကြ၏။ သတ်ပုံကျမ်းများစွာ ကိုလည်း ပြုစုခဲ့ကြရာ အချို့မှာ အောက်ပါတို့ဖြစ်၏။

 

အသျှင်ဥက္ကံသမာလာ ၏ ဝဏ္ဏဗောဓနသတ်အင်း

ဒုတိယကျော်အောင်စံထားဆရာတော် ၏ ဝေါဟာရတ္ထပကာသနီကျမ်း

လှေသင်းအတွင်းဝန် ဦးချိန် ၏ ဝေါဟာရလိနတ္ထဒီပနီကျမ်း

စိန္တကျော်သူ ဦးဩ ၏ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်း

လက်ဝဲနော်ရထာ ၏ မြန်မာသံယောဂဒီပနီကျမ်း

ဦးကျော်ထွန်း ၏ ကဝိမျက်မှန် သတ်ပုံကျမ်း

 

ထိုမျှသာမကသေး။ ဆရာကြီးဦးဖိုးလတ်က မြန်မာစကား အဖွင့်ကျမ်းကို ပြုစုခဲ့၏။ သူ့ခေတ်သူ့အခါအလိုက်ပေါ်ခဲ့သော ဘန်းစကားများကိုလည်း စာတစ်စောင် ပေတစ်ဖွဲ့ ပြုစုခဲ့ကြ၏။

 

ယခုခေတ်တွင်လည်း ကွီး၊ ဘွီး၊​ စဆရက၊ သူကတော့ ခပ်ချေချေပဲ၊ ဂျင်းထည့်သည်၊ မူစကူဒူးသည်စသည့် ဘန်းစကား အများအပြား ပေါ်ပေါက်လျက် ရှိရာ ၎င်းတို့ကို စုစည်း၍ စာတစ်စောင် ပေတဖွဲ့ ပြုစုသင့်လှ၏။ အဲလေ ပြုစုထားသည့် စာအုပ်များပင် ထွက်ချင် ထွက်နေပါလိမ့်မည်။ ကျွန်ုပ်မသိတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါ၏။

 

(၂)

 

မြန်မာစကားပြေ အကြောင်းကို ဆရာဇော်ဂျီက တင်ပြထား၏။ ဆရာကြီးက မြန်မာစကားပြေ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာပုံ နှင့် ပတ်သက်၍ ဝါဒရေးရာ၊ မျက်မှောက်ခေတ် အဖြစ်အပျက်၊ လူမှုပြဿနာ၊ မြန်မာတိုင်းရင်းသား စသဖြင့် အစုများ ဖွဲ့ကာ တင်ပြထားပုံမှာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၏။

 

သို့သော် ကျွန်ုပ်စိတ်ကို စနောင့်စနင်းဖြစ်စရာ စာအချို့လည်း ပါ၏။ အခြားမဟုတ်ပါ။ ဆရာဦးဝင်းမွန်နှင့် ဦးဇော်မြင့်တို့ တင်သွင်းသော မြန်မာကဗျာစာတမ်း အဆုံး၌ . . .

 

“ဤစာတမ်းရှင်များကား ကိုယ့်ပြည်သူနှင့် ကိုယ့်ပြည်သူအရေးအခင်းကိစ္စ အဓိကဝါဒီများဖြစ်ပါသည်။ ကိုယ့်ပြည်သူ တစ်ရပ်လုံး၏ အရေးအခင်းကိစ္စဟုဆိုအပ်သော (၁) နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး (၂) အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး (၃) ဆိုရှယ်လစ်စနစ်တည်ဆောက်ရေးကိစ္စများကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်၍ မဏ္ဍိုင်ဗဟိုပြု၍ ရှေ့တန်းတင်၍ ရေးဖွဲ့သော ကဗျာများ ပေါ်ထွက်လာစေရန် ဆန္ဒပြုနေသူများ ဖြစ်ပါသည်။

 

 

“နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး၊ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ဆိုရှယ်လစ်စနစ် တည်ဆောက်ရေးဟူသော လုပ်ငန်းစဉ်သုံးရပ် ချမှတ်၍ ကဗျာများ၊ ဝေဖန်ရေးဆရာများ၊ သဘောတရားပညာရှင်များနှင့် ကဗျာချစ်မြတ်နိုးသော ပြည်သူများ ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်းကြပါစို့” . . . ဟု ဖော်ပြထား၏။

 

ကဗျာဆိုသည်မှာ တစ်ခုခုအပေါ် ကဗျာဆရာ၏ ရင်တွင်းခံစားချက်ကို ဖွဲ့ဆိုထားတာဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ် ထင်ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ ကဗျာဖွဲ့ဆိုခြင်းကို အထက်ပါလုပ်ငန်းစဉ်သုံးရပ်နှင့် ဘောင်ခတ်လိုက်လျင် ကဗျာ့နယ်ပယ်သည် အလွန် ကျဉ်းမြောင်းသွားလိမ့်မည် ထင်ပါသည်။ ထိုဘောင်သုံးရပ်ထဲမဝင်လျင် ကဗျာမဖွဲ့ရတော့ပြီလောဟုလည်း မရဲတရဲ တွေးမိပါသည်။ ဆရာကြီးတို့ မြန်မာကဗျာများ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာပုံအကြောင်းကို ခေတ်အလိုက်ခွဲပြီး တင်ပြထားသည် တို့မှာ အလွန် ကောင်းပါသည်။ သို့တိုင် နောက်ဆုံးကောက်ချက်ချပုံကိုတော့ဖြင့် အကျွန်ုပ် သဘောမကျလှပါ။

 

ကျွန်ုပ်သည် ကဗျာချစ်သူဖြစ်၍ ဟို့ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးအရွယ်ကတည်းက မဂ္ဂဇင်းပါ ကဗျာများကို ဗလာစာအုပ်၌ ကူးယူ ရေးမှတ်ခဲ့သူ၊ ကြီးလာသည့်အခါ ကဗျာစာအုပ်များကို ဝယ်ယူစုဆောင်း ဖတ်ရှုခဲ့သူ ဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်က ရှေးက ကဗျာများကိုလည်း ကြိုက်၏။​ ခေတ်ပေါ်ကဗျာများကိုလည်း နှစ်သက်၏။

 

ကျွန်ုပ်ထံတွင် မုဒုလက္ခဏပျို့၊ သံဝရပျို့၊ လောကသာရပျို့၊ နတ်သျှင်နောင် ရတုပေါင်းချုပ် အစ၊ လှေတစ်စင်းနှင့် သီချင်းသည်၊ ဗေဒါလမ်း၊ ဂီတဉ္ဖလီ၊ ဘောင်းဘီဝတ်မိုးတိမ်၊ ထင်းရူးပင်ရိပ်၊ ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ၊ မောင်ခွေးဘို့ ကဗျာများ၊ ထီလာစစ်သူ၏ ကဗျာပေါင်းချုပ် အလယ်၊ သမုဒယခြေရာ ကဗျာများ၊ ရှင်မရေ၊ Kဇော် ၁၀၀၊ မင်းကအောင်ချိမ့်လား အဆုံး ကဗျာစာအုပ် အတော်များများ ရှိ၏။ ငယ်ငယ်က ကျောင်းသုံး ဗလာစာအုပ်တွင် လက်ရေးနှင့် ကူးယူခဲ့သော ကဗျာများလည်း အတော်များ၏။ မန်လည်ဆရာတော်ကြီး၏ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကို ကူးယူခဲ့တာ အရွက် ၆၀ ဗလာစာအုပ် တစ်အုပ်မကပါ။ (ကျွန်ုပ်မှာ ငယ်စဉ်က စာအုပ်ဝယ်ရလောက်အောင် ပိုက်ဆံမပိုခဲ့။)

 

အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့် ဆရာကြီးတို့၏ ပေတံ ၃ ခုနှင့်သာ တိုင်းလိုက်ပါက ကျွန်ုပ်လက်ထဲမှ ထိုကဗျာများမှာ တစ်ခုမှတောင် သုံးလို့ရတော့မည် မဟုတ်။

 

ဆရာကြီးတို့ပြောသလို -

‘သင်သေသွားသော်၊ သင်ဖွားသောမြေ၊ သင်တို့မြေသည်၊ အခြေတိုးမြင့်၊ ကျန်ကောင်းသင့်၏၊ . . . .” စသည့်

တိုင်းကျိုးပြည်ပြု ကဗျာများလည်း လိုအပ်သကဲ့သို့ . . .

 

‘တောစံပယ်ဖြူ၊ ဝတ်မှုန်ကျင်းတဲ့ သင်းကျူကျူကို၊ လေခြူလို့လွှင့်၊ ပန်းထုံတဲ့လေချိုမှာ၊ ရွှေချိုးပျို ကူသံဆင့်ပေလိမ့် . . .” စသည့် ကဗျာများလည်း အမှန်တကယ်ပင် လိုအပ်လှပါသည်။

 

(၃)

 

ကျွန်ုပ် သဘောအကျဆုံးမှာကား စာတမ်းရှင်တို့က ၎င်းတို့ရည်ညွှန်းကိုးကားခဲ့သည့် စာအုပ်များကို စာရင်းပြုစုပေး ထားရာ ကျွန်ုပ်မှာ ဖတ်စရာစာအုပ်စာရင်းကို အလိုအလျောက် စုပြီးဆောင်းပြီးသား ဖြစ်တော့၏။ ကျွန်ုပ်မှာ လောဘကြီးသူ ဖြစ်ရကား ကွန်ပြူတာ၌ စာအုပ်သုံးအုပ်လောက်ဖွင့်လျက် တပြိုင်နက် တစ်အုပ်ပြီးတစ်အုပ် ဖတ်သော ဟူ၏။ ထို့ပြင် စာတစ်အုပ်ကို ကွန်ပြူတာနှင့် ဖုန်း၌ သွင်းထားကာ ကွန်ပြူတာနှင့် ဖတ်ခွင့်ကြုံလျင် ကွန်ပြူတာနှင့် ဖတ်၏။ ကားရထားစီးသည့်အခါ၊ စောင့်သည့်အခါများ၌ ဖုန်းဖြင့် ဖတ်၏။ ကျောပိုးအိတ်ထဲ၌လည်း စာတစ်အုပ် အမြဲပါ၏။

 

မြန်မာစာ မြန်မာမှု စာအုပ်ကလေးမှာ စာမျက်နှာ ၃၀၀ ပင် မပြည့်တတ်သော်လည်း ကျွန်ုပ်မှာ တစ်လကျော်လောက် ဖတ်ယူရ၏။ အဘယ်ကြောင့် ထိုမျှကြာရသနည်းဟူမူ အထက်၌ ဖော်ပြခဲ့သလို စာတမ်းထဲ၌ စာတစ်အုပ်ကို ရည်ညွှန်း လိုက်၊ လိုက်ရှာဖတ်လိုက် လုပ်နေသောကြောင့် ဖြစ်၏။

 

စာပေဝါသနာပါသူများ ဖတ်ကြည့်ကြပါရန် ထပ်မံတိုက်တွန်းလိုက်ပါ၏။

 

အေးငြိမ်း

၂၆ ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀၂၆